ترتيب هفت سنگ را انداختم به جمرهء عقبه برخورد . مراجعت به منزل نمودم ؛ قربانى و تقصير كرده ، محِل شدم ، غير از زن و صيد و بوى خوش آنچه را بر خود حرام كرده بودم بر من حلال شد . سه ساعت به غروب مانده با اصحاب و اتباع و سوار و عسكر ، وجوباً به شهر رفته ، داخل مسجدالحرام گشته ، به قانون سابق ، طواف حج تمتع و نماز و سعى ميان مروه و صفا نمودم ؛ بوى خوش بر من حلال شد ولى به حكم احوط اجتناب از بوى خوش كردم و بعد طواف نساء و نماز ، آن را كه واجب غيرركن است بجا آوردم ؛ زن و صيد هم بر من حلال گشت . امشب چون خسته بودم سعى ميان مروه و صفا را سواره نمودم و بعد از طواف نساء ، يك ساعت از شب گذشته مراجعت به منى كردم . امشب را جناب شريف و والىپاشا در اردوى خود آتشبازى مىنمودند و محمدخان قونسول در اردوى ما آتشبازى و هر دو اردو چراغان شد . خيلى باشكوه و باصفا بودند و چون بيتوته در منى واجب است ، امشب كه شب يازدهم است با شب دوازدهم در منى مانده بيتوته خواهم كرد .
دوشنبه يازدهم سوار شده به اردوى جناب شريف و والىپاشا رفته بازديد كردم . صحبت از حجاج شد ، والىپاشا حجاج جاوه را اكنون در تحت اختيار دولت فلمنك « 1 » هستند ، هشتادهزار نفر مىگفت و ساير حجاج هم از ايرانى و مصرى و شامى و غيره هفتادهزار مىشوند ، كه همه جهت امسال يكصد و پنجاههزار نفر بودند . بالجمله مراجعت به منزل نموده ، براى رمى جمرات اولى و وسطى و عقبه رفته ، به قانون سابق ، با وضو و دعا ، نيت رمى جمرات كردم و در رمى جمرهء اولى و وسطى رو به عقبه ايستادم و بعد بن منزل آمدم . جنابان حاجى شيخالرئيس و حاجى ميرزا يوسفآقا به ديدن آمدند . با آنها به صحبت مشغول شديم و بعد از رفتن آنها به مسجد خيف رفته ، نماز مغرب و عشا را در آنجا خوانده ، مراجعت به منزل نمودم و شب را به ديدن صباياى مرحومهء فخرالدوله رفتم و امروز بعد از ظهر جناب شريف مكهء معظمه و والىپاشا با حجاج شامى و مصرى معاودت به شهر كرده و ما در منى مانديم .
بدان كه منى در سمت مشرق و جنوب شهر مكه است و در ميان دو كوه واقع است
هامش
( 1 ) . مقصود دولت هلند است .