دادهاند و عمارات چندى در [ 229 ] اطراف ساختهاند و هنوز هم مشغولند از جهت ادارات دولتى .
ولى ميدان بسيار قشنگى است و شش خيابان وارد به ميدان مىشود كه در سابق ، تمام درب بزرگى داشت ، ولى حاليه خراب نموده ، بىدروازه است . و ميدان مشقى هم در جنب ميدان توپخانه است كه در سابق ، مختصر عماراتى داشت ، ولى حاليه عمارات كثيرى در اطراف ساختهاند و سمت جنوب ميدان كه خيابان مريضخانه است ، خراب نموده و مقدارى خيابان را وسعت داده ، از ميدان داخل خيابان نمودهاند و بين ميدان و خيابان ، طارمى قرار داده و سردرب بسيار عالى و قشنگى ساختهاند كه هنوز هم مشغولند ، تمام نشده .
و چهار برج بزرگى به طرح جديد در چهارگوشه از ميدان ساختهاند و توپهاى چندى در ميان برجها گذارده و سرتوپها را بيرون آورده و مشرف به شهر نمودهاند و كارخانههاى فشنگريزى حديدى و اسباب لوازمات قشونى در اطراف ميدان احداث نموده و مشغولند و همهروزه قشون دولتى در ميان ميدان ، مشق مىدهند .
بارى ، عمارات عاليه بسيارى در شهر است و اغلب عمارات اهالى هم به طرز جديد ساخته شده و بسيار نظيف است و اهالى نسبت به ساير بعضى بلادهاى ايران ، با ثروتترند ، ولى حاليه بهواسطه كسادى [ 230 ] و بىپولى كه در ايران است ، فىالجمله تفاوت نمودهاند .
و اغلب اهالى ، خوشگذران و بىغصه هستند ؛ يعنى اصلًا خاك طهران چندانى غصه ندارد ، و لكن فىالجمله خودپسند و بىعصمت مىباشند و اغلب به فورم جديد فرنگىمآبى حركت مىكنند ، و از همه بلاد ايران در طهران هستند .
سفرنامه عتبات ( هند و حج ) ( فارسى ) — صفحة 295
مساهمون: محمد تقوى قزوينى
ص٢٩٥