[ ذكر برخى اوصاف ظاهرى مسجد و بيتالله الحرام ]
ولى خود بيتالله در وسط شهر واقع است . مسجد بزرگى است و چهل [ و ] دو در دارد ، از چهار طرف وارد مسجد كه مىشوند ، از چهار طرف بعضى از جهات دو طاق ، بعضى از جهات سه طاق عرض اوست و مسقّف است و طول و عرض او به طول و عرض مسجد است و تمام ستونهاى وسط از سنگ است . لوله بعضى از ستونهايش با سنگ مثل آجرى ساختهاند . و خود مسجدالحرام طولانى است . مربّع نيست و كعبه من حيث العرض مسجد ، در وسط واقع است ، ولى از حيث طول ، مسجد در وسط نيست .
و عرض و طول خود كعبه ده زرع در ده زرع است . تقريباً با پرده سياهى از بالاى بام إلى زمين او را پوشانيدهاند و تقريباً ارتفاع او هم [ از ] ده زرع متجاوز است . و همه ساله پرده از مصر مىآورند مىپوشانند [ و ] پرده سال قبل را باز مىكنند [ و ] به مردم مىفروشند و حجّاج هم به قيمت گزاف جهت تيمّن و تبرّك [ 138 ] مىخرند و درب خود كعبه از زمين ، قرب دو زرع بلندتر است و وصل به حجرالاسود است .
و در چهار طرف كعبه چهار مقام است . هركدام مختص يك مذهب : حنبلى ، شافعى ، مالكى ، حنفى ؛ و سيمى در اين چهار مقام متصل به يكديگر است ؛ به طور مدوّرى كه چراغهاى برق به آن سيم آويختهاند و در بعضى از كنارهاى مسجد هم چراغهاى برق آويختهاند و خود كارخانه چراغ برق هم در گوشه مسجد در ميان حجره است كه شبها وقتى كه كارخانه را راه مىاندازند ، چراغهاى او مىگردد و صدا مىنمايد و چند چراغ برقى هم از همان كارخانه مسجد منشعب شده از براى دكاكين خيابان پشت ديوار مسجدالحرام .
و خدام بيتالله الحرام ، خواجههاى چندى هستند به مثل خواج - [ - ه ] هاى حرم حضرت پيغمبر ( ص ) به همان لباس و همان هيكل .