بقعه مطهّره چهار امام ( عليهم السلام ) و بيت الأحزان حضرت فاطمه ( عليها السلام ) و قبر ابراهيم ، پسر پيغمبر و عمّات و زوجات پيغمبر ( ص ) و قبور مخالفين ، تمام در بقيع در جنب يكديگر است و قبر أمّالبنين ، مادر حضرت عباس ( ع ) ، وصل به بقيع در محصوره [ 99 ] ديگر است ، ولى افسوس ، تمام غريباند ؛ مطابق شئونات هريك از بقعه و بارگاه و زيارت رفتار نشده و نمىشود . بارى ، بعدازظهر رفتيم به حرم . شب را بعد از زيارت ، حجّاج مجلس روضه در بقيع ترتيب دادند . بعد از روضه آمديم منزل ، خوابيديم .
يوم پنجشنبه ، بيستوچهارم ذىالقعده ، صبح از خواب برخاستيم . بعد از صرف چايى رفتيم به حرم مطهّر حضرت پيغمبر ( ص ) و به بقيع . بعد از زيارت ، آمديم منزل ، ولى در راه منزل ، راه را گم كردم ؛ چون كوچههاى باريك و ضيقى دارد ؛ به اندك غفلتى ، انسان گم مىنمايد .
و كوچههاى خيلى كثيف دارد و خود شهر مدينه ، چند قلعه وصل به يكديگر است و ما بين خانه [ ها ] كه قبل از جنگ دائر بوده إلى شام ، در بيرون شهر است و عمارات عاليه دارد ، ولى حاليه به واسطه نداشتن ذوغال و متصل نبودن خطّ آهن در بين راه به يكديگر ، كار نمىكند و اعراب خط يمن را خراب نمودهاند .
و اغلب مستخدمين اين شهر از نوع مملوكين هستند و باغات خوبى در ميان شهر و بيرون شهر است كه سبزىكارى مىنمايند و اغلب و اكثر ميوه شهر ، خرما مىباشد .
سفرنامه عتبات ( هند و حج ) ( فارسى ) — صفحة 169
مساهمون: محمد تقوى قزوينى
ص١٦٩