امام حسين ( ع ) در مدينه يا مكه فردى را به همراهى مكلف نكرد . امام حسين ( ع ) هنگامى كه از حجاز به طرف عراق حركت كرد ، مىدانست كه به فيض شهادت خواهد رسيد ، ولى بهظاهر ، به قصد جنگ و نبرد مسلحانه حركت نكرد ، تا بر همه مكلفان واجب شود كه به عنوان جهاد با او همراه شوند ؛ بلكه براساس وظيفه خود ، يعنى بهدستگرفتن رهبرى ظاهرى و پيشوايى مردم ، كه حضرتش را دعوت كرده بودند ، حركت كرد . در اين صورت بر ديگران واجب نيست كه با او همسفر شوند . اگر كسى هم همراهى نكند ، گناهى را مرتكب نشده است . گناهكار فردى است كه در قيام كربلا و محاصره امام حسين ( ع ) در روز عاشورا حضور داشته و با آن حال از همراهى امام تخلف كرده به يارى حضرتش نشتافته است . اما كسانى كه در حجاز بودند و از اول با امام نيامدند ، از ابتدا مكلف به حركت و همراهى با امام نبودند . عدم همراهى آنان تخلف ، و موجب فسق و گناه آنان نيست . بنابراين ، تعدادى از صالحان و خوبان بودند كه در آن هنگام ، شرف شهادت براى آنان نوشته نشده بود و در حجاز ماندند . شكى نيست كه احدى در عدالت آنان ترديدى نداشته است ؛ پس نيامدن « محمد حنفيه » « 1 » و « عبدالله جعفر » « 2 » به علت سرپيچى يا انحراف ايشان نبوده است . « 3 »
هامش
( 1 ) . برادر امام حسين ( ع ) از مادرى به نام خوله از قبيله بنىحنيفه .
( 2 ) . پسر عمو و همسر حضرت زينب كبري 3 .
( 3 ) . تنقيح المقال ، مامقانى ، ص 112 ؛ بحارالانوار ، علامه مجلسى ، ج 42 ، ص 81 .