آن حضرت به كوفه ؛ نيز حضور « مسلم بن عقيل » در آن شهر و بيعت هزاران نفر با او و همچنين تحولات بهوجود آمده مانند سركوب شيعيان و شهادت افرادى مانند « هانى » و « مسلم » ، بعيد است ابراهيم اطلاعى از قيام امام حسين ( ع ) نداشته باشد . افزون بر آن مطابق گزارش منابع متأخر برادر او « اسحاق بن مالك » در كربلا حضور داشته ، و از شهدا دانسته شده است « 1 » . بنابراين بايد براى يافتن پاسخ اين پرسش در پى دلايل ديگرى بود .
- كوتاهى در يارى امام حسين ( ع )
در اين فرض ، ابراهيم نيز مانند بسيارى از خواص ساكن كوفه ، مقصر قلمداد شده است ؛ زيرا آنان در يارى كردن حق كوتاهى كردند و توفيق يارى سيد الشهدا و درك فيض شهادت را از دست دادند . آنان در برههاى حساس از تاريخ اسلام كه مىتوانستند با درخشش خود ، نقش تاريخىشان را ايفا كنند ، فقط نظارهگر و شاهد ماجراهاى غمبار بودند و براى تغيير مسير برخى از اين جريانها هيچ عملى انجام ندادند .
برخى انديشوران شيعه كوشيدهاند براى نپيوستن افرادى مانند ابراهيم به امام حسين ( ع ) دليل بيابند و اينگونه عملكرد آنان را توجيه كنند و گناه قصورشان را از دوششان بردارند ؛ مثلًا مرحوم مامقانى ، براى پاسخگويى به چرايى شركت نكردن ابراهيم در كربلا پس از بيان مقدمهاى چنين گفته است :
هامش
( 1 ) . ر . ك : پژوهشى در شهداى كربلا ، جمعى از نويسندگان ، ص 22 .