مالك كه خود از پيشگامان بيعت با امام على ( ع ) بود ، در گرفتن بيعت براى آن حضرت نقش بارزى داشت . « 1 » سپس وى در زمره ياران باوفا و صميمى اميرمؤمنان در آمد و به همراه ديگر افراد قبيله نخع در نبردهاى جمل و صفين در ركاب اميرمؤمنان جنگيد . مالك در اين نبردها ، بهويژه در صفين نقشى محورى داشت . او به همراه قبيلهاش با همه توان از امام على ( ع ) حمايت كرد و درواقع از اركان سپاه امام محسوب مىشد ، چنان كه در اين نبرد مالك به « افعى عراقيان » و « قوچ عراق » معروف شد . « 2 »
به مالك اشتر « كبش العراق » گفتند ؛ زيرا كبش ، قوچ شاخدار است كه معمولا گله گوسفند دنباله روى او هستند و او جلودار آنهاست و درواقع اين لقب مالك ، كنايه از آن است كه وى ، جلودار و سپهسالار لشكريان على ( ع ) در عراق بود . او در نبرد صفين پس از نشان دادن دلاورى و شجاعت عجيب به اين لقب معروف شد .
در حوادث دوران خلافت اميرمؤمنان مالك لحظهاى غفلت نكرد و همواره وفادار و گوش به فرمان آن حضرت بود . امامشناسى و معرفتشناسى او كامل بود ؛ و ازاينرو در ميدانهاى خطير حوادث يكهتاز بود و در آزمايشها و فراز و نشيبها نلغزيد و همواره شعارش اين بود كه على بر حق است و حق با على است و بايد در راه حق ، جان فدا كرد .
هامش
( 1 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، صص 74 - 77 .
( 2 ) . وقعة صفين ، نصربن مزاحم منقربى ، صص 39 و 429 .