در اين باب روايت شده نزد اصحاب ما ضعيف و مطعونست زيرا كه متضمن چيزى است كه انبياء منزّه از آنند چگونه ممكن است آنهايى كه گفتهاند بر نبى جائز باشد در صورتى كه خداوند در وصف او فرموده
كَذلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤادَكَ
و قال
سَنُقْرِئُكَ فَلا تَنْسى
الى آخر ) . ( پايان ) 4 - سبب نزول آيه اين بود كه وقتى پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلّم در جماعت قومش سوره ( و النجم ) را قرائت نمود و رسيد بقوله تعالى
وَ مَناةَ الثَّالِثَةَ الْأُخْرى
شيطان انداخت فى امنيّته يعنى در قرائت وى ( تلك الغرانيق العلى و انّ شفاعتهنّ لترجى ) « 1 » مشركين گمان كردند كه وصف آلهه آنها است حضرت دلتنگ گرديد اين بود كه اين آيه
وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِيٍّ
، تا آخر براى تسلى دل رسولش نازل گردانيد .
و معنى آيه چنين است كه ( رسول و پيمبرى مبعوث نگرديد مگر اينكه وقتى او آرزويى مينمود شيطان در آن مغالطه مينمود و چيزى در قرائت او كه موهم اين بود كه از جمله وحى باشد مىانداخت و خداوند بآيات محكمش آنچه را كه شيطان القاء نموده بود برميداشت ، و بقولى بعضى از كفار چنين ميكردند و اضافه آن بشيطان نظر باغواى او است ، و از چيزهايى كه ظاهر ميگرداند كه ( تمنّى ) بمعنى تلاوت آمده است قول حسان بن ثابت است الى آخر .
( خلاصه كلام طبرسى ) 5 - موقعى كه وحى تأخير ميافتاد حضرت آرزو ميكرد وحى نازل شود آن وقت شيطان در آرزوى او وسوسه ميانداخت و خداوند وسوسه شيطان را نسخ نمود و او را ارشاد نمود به چيزى كه القاء شيطانى را زائل و باطل گردانيد ( و غرانيق ) اشاره بملائكه است يعنى آنها شفعاء ميباشند نه اصنام ، و غرانيق جمع غرنوق است و آن جوان جميل خوش صورت را نامند . ( مجاهد )
هامش
( 1 ) يعنى آنها نيكو و بلند مرتبهاند و بدرستى بشفاعت آنها اميدوارى هست .