طبقه سوم - آن كسى است كه در خواب ملك را مىبيند و صداى او را ميشنود و ملك را معاينه مىبيند و او بر طائفهاى كم باشند يا زياد رسول است ( كما قال اللَّه ليونس :
وَ أَرْسَلْناهُ إِلى مِائَةِ أَلْفٍ أَوْ يَزِيدُونَ
) مقصود از ( يزيدون ) سى هزار نفرند ، يعنى چنين كسى بر جماعتى رسول است ، طبقه چهارم - آن پيمبرى است كه در خواب ملك را ببيند و صداى او را بشنود و در بيدارى هم او را معاينه نمايد و چنين كسى امام است ( يعنى پيشواى تمام خلق است ) مثل پيمبران اولو العزم ( كه هم نبى بودند و هم رسول ) و ابراهيم نبى بود و امام نبود تا اينكه قال اللَّه تعالى
إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً
وقتى خداى تعالى بابراهيم فرمود تو را امام قرار دادم ابراهيم عليه السّلام اين موهبت را براى ذريّه خود نيز طلبيد جواب رسيد عهد من بظالمين نميرسد يعنى كسى كه عبادت صنم يا وثن نموده چگونه لايق پيشوايى تمام افراد بشر است .
و چون پيمبران اولو العزم هم نبى بودند و هم رسول اين بود كه خداى تعالى نبى خاتم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم را گاهى بنبى خطاب نموده
( يا أَيُّهَا النَّبِيُّ )
و دفعهاى برسول او را ستوده
( يا أَيُّهَا الرَّسُولُ )
و رسول شامل ملائكهاى كه حامل وحيند نيز مىشود لكن نبى اختصاص ببشر دارد اين است كه در بعض آيات بين رسول و نبى جمع نموده قوله تعالى
( وَ كانَ رَسُولًا نَبِيًّا )
در اينجا بين رسول و نبى جمع ننمود مگر از جهت تمنّى .
إِلَّا إِذا تَمَنَّى أَلْقَى الشَّيْطانُ فِي أُمْنِيَّتِهِ
سخنان مفسرين در توجيه آيه
1 - تمنّى يا بمعنى تلاوت است چنانچه حسان بن ثابت گفته ( تمنّى كتاب اللَّه اول ليلة و آخرها لاتى حمام المقادرى ) و از صحاح نقل شده ( تمنيت لكتاب قراءته ) و فى المصادر الزوزنى و الكنز ( التمنى ) يعنى قرآن خواندن و آرزو كردن است ، و راغب گفته
( إِلَّا إِذا تَمَنَّى )
يعنى در تلاوت آن .
2 - اگر تمنّى را بمعنى ظاهر گرفتيم كه بمعنى آرزوى دل است معنى آيه