مانند سعه مشرق تا مغرب بود گفتم خدايا اين ترازو بچه پر مىشود خطاب آمد بعزّت و جلال خودم اگر بنده با اخلاص حسنه بياورد كه مقدار نيم خرما باشد پر شود .
و بعضى از مفسرين بر آنند كه مقصود از ميزان عدل است و وضع ميزان از باب تمثيل است و اشاره دارد بمواظبت حساب كه بدرستى و حقيقت حساب مردم از روى عدل كشيده خواهد شد و اين معنى بحقيقت ظاهرتر مينمايد .
( اعتراض )
اعمال بشر از قبيل اعراضند و عرض به وزن و كيل در نميآيد ، مفسرين از اين اشكال چند جواب دادهاند كه هيچكدام وافى بمطلب نيست .
بهتر اين است كه گفته شود چون عالم آخرت عالمى است كه هر چيزى بحقيقت در او بروز و ظهور مينمايد و قوله تعالى
يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ
شاهد بر اين است زيرا كه ظاهر شدن باطنها نيست مگر به اينكه صورت خارجى پيدا مينمايد و شاهد بر اين توجيه آن اخباريست كه راجع بتجسّم اعمال از معصومين عليهم السّلام رسيده است كه عوارض دنيا مثل اعمال بشر در نتيجه به صورت جواهر در عالم آخرت خودآرايى مينمايد و بقرينه قوله تعالى در سوره نبأ
( جَزاءً وِفاقاً )
اعمال سعداء و نيكوكاران موافق نيكى رفتارشان به صورت حور و غلمان و نعمتهاى بهشتى كه از طرف حاكم جزاء موافق اعمالشان براى آنان مهيّا گرديده كه پاداش اعمال نيك آنها است جلوهگرى مىكند .
و همچنين است اعمال بد كفار و فسّاق كه آن نيز موافق سريره و اعمال بدشان صورت ميگيرد و به آتش جحيم تحوّل مينمايد ، و چنين است عذاب قبر كه از طرف معصومين عليهم السّلام رسيده كه آن همان اخلاق و اعمال بد انسان است كه در قبر به صورت مار و كژدم و غيره درآمده و صاحبش را اذيت مينمايد
( أَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ )
.