توضيح آيات
وَ جَعَلْنا فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِهِمْ وَ جَعَلْنا فِيها فِجاجاً سُبُلًا
بزرگ و بزرگوار است خدايى كه از آثار صنع و اتقان حكمت ازلى او برافراشتن كوهها است ، و در اين آيه تذكر ميدهد كه پس از گسترانيدن زمين و حركت دائمى آن و آن حرارتى كه در جوف زمين است كوههايى برافراشته كه اگر كوهها نبود كه زمين را نگاه دارد و آن حرارت شديد آن را تكان ندهد و اهلش را مضطرب نگرداند و بآرامش بادوار خود ادامه دهد بطورى كه اهل زمين حسّ حركت آن را نكنند و اعمال روزانه خود را به خوبى انجام دهند ، اهل زمين مضطرب ميگرديدند اين بود كه كوههايى در زمين قرار داده كه مانند ميخى كه كوبيده شود زمين را از تكان دادن محفوظ گردانيده و در آن كوهها درّهها و راههايى قرار داده كه به آسانى بهر جا كه بخواهند روان گردند .
لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ
شايد اشاره به اين باشد كه در كوهها راهى براى عبور و مرور قرار داديم كه شايد در اثر مسافرتها و تماس با دانشمندان و نيز در اثر مشاهده آثار صنع بسوى حق و حقيقت راه يابند و رستگار گردند .
وَ جَعَلْنَا السَّماءَ سَقْفاً مَحْفُوظاً وَ هُمْ عَنْ آياتِها مُعْرِضُونَ
و نيز از آثار قدرت و حسن تدبير مدبّر و مربّى عالم چنين است كه آسمان را سقف زمين قرار داده و آن را از افتادن به زمين نگاه داشته قوله تعالى در سوره فاطر آيه 39
إِنَّ اللَّهَ يُمْسِكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا
و شايد مقصود از ( محفوظا ) نگاهدارى او است از ورود شياطين و راندن آنها ( بشهاب ثاقب ) يا افراشتن آن است بدون ستون در جوّ .
وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ
از جمله آثار صنع و اتقان خلقت كه دليل بارز و ظاهرى است بر مدبّر