تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 246

مساهمون:

ص٢٤٦
بعضى از مفسرين گويند مقصود از لهو زن و فرزند است و آن ردّ است بر قول كسانى كه براى خدا زن و اولاد قائل شده‌اند ، و بقولى ديگر ( من لدنّا ) يعنى از ملائكه نه از بشر چنانچه مسيحيان عيسى ( ع ) را پسر خدا نامند .
بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْباطِلِ فَيَدْمَغُهُ فَإِذا هُوَ زاهِقٌ
( بل ) اضراب است يعنى چنين نيست كه مشركين گمان كرده‌اند كه آفرينش آسمان و زمين بيهوده و بطور لهب و لعب انجام گرفته باشد بلكه حكمت الهى قاهر و غالب بر باطل گرديده و باطل را نابود ميگرداند . ( القذف ) انداختن چيزى است از دور بصلابت ، و ( دمغ ) شكستن مغز كله است بطورى كه دماغ شكافته و پرده آن پاره شود و منجر بفناء روح گردد و استعاره و مبالغه در اين است كه حق را بر باطل غالب گردانيم
جاءَ الْحَقُّ وَ زَهَقَ الْباطِلُ إِنَّ الْباطِلَ كانَ زَهُوقاً
حق باطل را فانى و مضمحل ميگرداند . حق و باطل مقابل و نقيض يكديگرند حق امر ثابت و باطل مقابل حق غير ثابت را گويند كه پايدار نباشد مثل آب و ( سراب ) كه تشنه آن را آب پندارد و بسوى آن روان گردد
حَتَّى إِذا جاءَهُ لَمْ يَجِدْهُ شَيْئاً
. خلاصه اين سه آيه مترتب بر هم است ، آيه اول ببشر تذكر ميدهد كه خداى جليل آسمان و زمين و آنچه در آنها است بيهوده و بطور لهو و بازيچه خلقت ننموده بلكه غايت و فائده بزرگى در آفرينش آنها مىباشد . آيه دوم اشاره به اينكه بايست بدانيد كه آفريننده و خالقى جز ذات احديت نيست اگر بفرض محال عمل لهو و بازيچه‌اى در تمام عالم واقع گردد آن نيز از طرف حق تعالى واقع گرديده . و به آيه سوم اعراض نموده كه چنين نيست كه كار لغو و بيهوده‌اى در عالم واقع گردد زيرا كه علم بصلاح و حكمت ازلى و نيز قهر الهى چنان غالب و قاهر بر باطل است كه باطل را يكسره مضمحل و نابود ميگرداند و عمل لغو و بيهوده‌كارى در ساحت قدس مربّى عالم عرض اندام ندارد .
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 246 | سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )