توضيح آيات
إِنَّهُ مَنْ يَأْتِ رَبَّهُ مُجْرِماً فَإِنَّ لَهُ جَهَنَّمَ لا يَمُوتُ فِيها وَ لا يَحْيى
( انّه ) ضمير شأن ( مجرما ) حال است از فاعل ( يات ) فاء ( فانّ ) جواب ( من ) شرطيه است .
كسى كه بيايد روز حساب پروردگارش را در حالى كه گناهكار باشد جزاء و پاداش چنين كسى جهنم است كه در آن عذاب جهنم نه ميميرد كه از غم برهد و نابود گردد و نه حيات دارد بحيات پاكيزه گوارا كه از حياتش برخوردار باشد و لذّت ببرد ، و در حديث است كه مراد از مجرم كافر است نه عاصى و آيه بعد مؤيّد معنى حديث است .
وَ مَنْ يَأْتِهِ مُؤْمِناً قَدْ عَمِلَ الصَّالِحاتِ فَأُولئِكَ لَهُمُ الدَّرَجاتُ الْعُلى
درجه در لغت بمعنى منزلتى است كه در آن صعود باشد ، اين آيه در مقابل آيات بالا در مقام بيان حال مؤمنين و كسانى كه عمل نيكو نمودهاند برآمده كه براى آنها درجات عالى و مقامات بلندى تهيه شده و از نعمتها و آنچه از كرامتها به آنان افاضه شده هميشه محفوظند و زندهاى ميباشند كه مرگ پيرامون آنها نميگردد و از حيات طيّب پاكيزه خود خوشحال و مسرورند .
بعضى از مفسرين اين دو آيه اخير را با آيات بالا جمع نموده و خلاصه كلام او را در اينجا ترجمه مينمايم :
چنين گفته كه در اين آيه جمع كرده بين ايمان و عمل صالح همانطور كه در آيه سابق وصف كرده جرمى را كه از كفر و معصيت حاصل ميگردد به عذاب جهنم و آيات بالا نظر دارد بوعيد و وعده فرعون آنجا كه سحره را تهديد نمود بقطع يد و صلب و ادّعاء نمود كه آن شديدترين عذاب كننده و باقىترين آنها است اين آيه اخير در مقابل آن گفته گنهكار نزد پروردگار در جهنم است كه در آنجا نه ميميرد و نه زنده است ، و نيز چون خداى تعالى حكاية نموده از فرعون و سحره