تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 185

مساهمون:

ص١٨٥

توضيح آيات

قالَ لَهُمْ مُوسى وَيْلَكُمْ لا تَفْتَرُوا عَلَى اللَّهِ كَذِباً ، فَيُسْحِتَكُمْ بِعَذابٍ وَ قَدْ خابَ مَنِ افْتَرى
( ويل ) كلمه وعيد و تهديد است و آن دو طور تفسير شده : بقولى ( ويل ) بمعنى ( واى ) در فارسى است ، و بقولى چاهى است در ته جهنم بنام ( ويل ) و ظاهرا مرجع ضمير ( لهم ) سحره‌اند چنانچه بسيارى از مفسرين گفته‌اند ، نه فرعون و تابعين او بدليل ( فتنازعوا ) زيرا كه سحره با هم نزاع كردند و با هم در كار سحر نجوى نمودند . و چون عادت تمام انبياء چنين بوده كه در هر واقعه‌اى اول باطرافيان موعظه و اندرز مينمودند و آنان را در صورت مخالفت به عذاب تهديد مينمودند و در اثر موافقت بپاداش نيكو اميدوار ميكردند اين بود كه اين طور كه آيه خبر ميدهد حضرت موسى ( ع ) بساحرين خطاب مىكند كه واى بر شما بر خدا دروغ نبنديد كه بر شما عذاب فرود ميآيد و بنياد شما بر باد ميرود و همانا نااميد گرديد كسى كه بر خدا دروغ بست . ( لا تفتروا ) الخ يعنى بر خدا دروغ نبنديد و نگوئيد معجزه پيمبرش سحر است يا نسبت خدايى بفرعون دهيد . و ظاهرا همانطورى كه بعضى از مفسرين گفته‌اند نهى موسى بساحرين كه به خدا افتراء مبنديد نه از جهت سحرشان بوده زيرا كه آنها نسبت سحر را به خدا نميدادند تا اينكه موسى آنها را نهى نمايد كه به خدا افترا نزنيد بلكه از جهت نسبت شريك به خدا دادن و بتها يا فرعون را در نظام خلقت معاون و كمك‌كار او دانستن اثرش چنين مىشود كه مشرك را عذاب فرا گيرد و بنيادش را براندازد .
فَتَنازَعُوا أَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ وَ أَسَرُّوا النَّجْوى
( الى قوله )
مَنِ اسْتَعْلى
تنازع و نزاع كشيدن چيزى را گويند از مقر خودش و در اينجا بمعنى اختلاف