تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 178

مساهمون:

ص١٧٨
كرد و از كلام حق تعالى اعراض نمود مبتلا بشكنجه و عذاب خواهد گرديد .
قالَ فَمَنْ رَبُّكُما يا مُوسى
پس از آنكه موسى تبليغ رسالت نمود فرعون در مقام پرسش برآمد و به ( من ) موصوله كه در مورد پرسش از چگونگى شخص ميآورند سؤال مىكند كه پروردگار شما كيست كه شما فرستاده او ميباشيد يعنى پروردگار شما چه كسى است و چگونه است او را به من بشناسانيد و چون شناسايى ذات حق تعالى بدليل ( لمّى ) كه از علّت و سبب پى بمعلول و مسبّب مىبرند براى ذاتى كه ما فوق ندارد و ما فوق همه چيزها است تصوّر ندارد چنانچه در جاى ديگر مشروحا بيان شده اين است كه حضرت موسى بدليل ( انّى ) كه از اثر پى بمؤثّر بردن است در پاسخ سؤال فرعون فرموده :
قالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى
چنانچه تفسير شده هدايت ارائه و نشان دادن راهى است كه شخص را بمطلوب خود برساند . اشاره به اينكه پروردگار ما آن كسى است كه آنچه را كه آفريده خلقت او را تامّ و تمام گردانيده يعنى در نظام عالم آنچه لازمه حيات و امور زندگانى هر موجودى است باحسن وجه به او اعطاء نموده و در خلقت چيزى را ناقص نگذارده و نيز راه رسيدن سعادت اخروى را بوى آزموده .

( سخنان مفسرين در توجيه آيه )

1 -
أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ
صورت هر چيزى را آفريده و اندازه‌گيرى نموده
( ثُمَّ هَدى )
و پس از خلقت وى را به آنچه تأمين معاش او است از خوردنى و آشاميدنى و نكاح و غير اينها راه‌نمايى نموده . ( مجاهد و عطيّه و مقاتل ) 2 - هر چيزى را عطاء نموده مثل او يعنى جفت او را مثل او و از جنس او قرار داده پس از آن بوى راه رسيدن بوى را آزموده . ( ابن عباس و سدى ) 3 - هر چيزى را كه آفريده بوى هر نعمتى را از آنچه محتاجند بخورند و بياشامند