تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 304

مساهمون:

ص٣٠٤

( توضيح آيات )

وَ الَّذِينَ يَسْعَوْنَ فِي آياتِنا مُعاجِزِينَ
وقتى مشركين قريش نتوانستند با قرآن معارضه به مثل نمايند در مقام خاموش نمودن چراغ هدايت برآمدند و به تمام قوى و مشاعر در باطل گردانيدن آيات سعى و كوشش مينمودند به گمان اينكه به آن دسيسه‌ها و خدعه‌ها مىتوانند پيمبر را عاجز نمايند و جلو وحى بسته گردد
( أُولئِكَ فِي الْعَذابِ مُحْضَرُونَ )
و آن جماعت مشركين نميدانستند كه به آن اعمال ركيك خود را براى عذاب دنيا مثل قتل و غارت و اسارت و عذاب آخرت آتش جهيم مهيّا نموده‌اند و حاضر گردانيده‌اند .
قُلْ إِنَّ رَبِّي يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ يَقْدِرُ لَهُ
گمان نشود كه اين تكرار همان آيه بالا است زيرا چنانچه مفسرين گفته‌اند از سياق آيه معلوم مىشود كه اين آيه در باره يك شخص است باعتبار دو وقت كه از روى حكمت و مصلحت يك وقت روزى شخص وسيع ميگردد و وقت ديگر تنگ مىشود و آيه بالا در باره دو شخص خواهد بود كه از روى حكمت نظام عالم يكى روزى وى وسيع است و ديگرى روزى وى تنگ است پس تكرار نيست . در مجمع البيان طبرسى ( رحمه اللَّه ) چنين گفته در تكرار آيه فائده‌اى منطوى است زيرا كه آيه اول در مقام توبيخ و سرزنش كافرين و خطاب به آنها است و آيه دوم وعظ و اندرز بمؤمنين است كه گويا فرموده اعطاء نعمت و وسعت روزى كافرين نه براى سعادت و فضيلت آنان است بلكه براى ازدياد عقوبت و عذاب آنها خواهد بود و شايد وسعت روزى براى مؤمنين هر گاه انفاق نمايند مزيد سعادت آنان گردد .
وَ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَهُوَ يُخْلِفُهُ وَ هُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ
انفاق در جايى مطلوب است كه مال در محل عقلايى و شرعى صرف شود لكن هر گاه مال در غير موقع صرف شود نه مطلوب است و نه عوض دارد بلكه آدم ولخرج كه مال خود را در غير موقع خرج نمايد چون مال يكى از نعم الهى بشمار ميرود