مال خود او را متمتّع گرداند يعنى به قدر وسعت خود چيزى بوى بدهد قوله تعالى
( عَلَى الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَ عَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ )
يعنى هر كس به قدر استطاعت در چنين موقعى بايد زن را راضى گرداند و اطلاق آيه
( فَمَتِّعُوهُنَّ وَ سَرِّحُوهُنَّ )
مقيّد بجايى است كه در موقع عقد مهر معيّن نكرده باشند لكن بدلالت آيات ديگر مثل قوله تعالى
( وَ إِنْ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ وَ قَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيضَةً فَنِصْفُ ما فَرَضْتُمْ إِلَّا أَنْ يَعْفُونَ أَوْ يَعْفُوَا الَّذِي بِيَدِهِ عُقْدَةُ النِّكاحِ )
در جايى كه مهر معيّن شده بايستى شوهر نصف مهر زن را بدهد مگر اينكه زن يا ولىّ او عفو نمايد و ببخشد .
3 -
( وَ سَرِّحُوهُنَّ سَراحاً جَمِيلًا )
اين جمله تأكيد مينمايد همان جمله ( فمتّعوهنّ ) را يعنى زنهاى مطلّقه را بطور خوب و رضايت بخش رها كنيد نه بطور نگرانى و نارضايتى آنها .
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِنَّا أَحْلَلْنا لَكَ أَزْواجَكَ اللَّاتِي آتَيْتَ أُجُورَهُنَّ
در اين آيات در مقام بيان زنهايى برآمده كه ازدواج با آنها را بر پيمبر اكرمش مباح نموده و نظر به اينكه رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم با مؤمنين در بسيارى از احكام مساوى ميباشند مگر در بعض احكام استثنايى كه اختصاص برسولش داده مثل زيادتر از چهار زن عقدى گرفتن و مثل بعض فروعات ديگر كه در اين آيات اشاره شده يكى
( مِمَّا أَفاءَ اللَّهُ عَلَيْكَ )
آن زنهايى كه بفىء و غنيمت بدست خود پيغمبر آمده كه مؤمنين در آن حقّى نداشتند مثل صفيّه كه از غنائم خيبر است و ريحانه كه از غنائم بنى قريظه مخصوص بپيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم گرديده
وَ بَناتِ عَمِّكَ وَ بَناتِ عَمَّاتِكَ وَ بَناتِ خالِكَ وَ بَناتِ خالاتِكَ اللَّاتِي هاجَرْنَ مَعَكَ
و ديگر دخترهاى عمو و دخترهاى عمّهها و دخترهاى دايى و دخترهاى خالههاى تو آنهايى كه با تو از مكّه بمدينه مهاجرت نمودند ، آيه مشعر بر اين است كه آن دخترهايى كه با حضرتش مهاجرت ننمودند ازدواج آنان بر او جايز نيست .
وَ امْرَأَةً مُؤْمِنَةً إِنْ وَهَبَتْ نَفْسَها لِلنَّبِيِّ إِنْ أَرادَ النَّبِيُّ أَنْ يَسْتَنْكِحَها خالِصَةً لَكَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ