براى عبادت از خوابگاه خود برميخيزند در حالى كه هم از عذاب خدا ترسناكند و هم برحمت او اميدوارند .
از بلال چنين روايت ميكنند كه گفته رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرمود ( بر شما باد بقيام در شب كه آن عادت مردان صالحى بود كه پيش از شما بودند زيرا كه قيام در شب نزديكى به خدا ، و نهى كننده از گناه ، و كفّاره گناهان است ، و درد را از بدن دور ميگرداند .
و نيز از آن حضرت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت ميكنند كه شرف مؤمن در نماز شب است و عزّت او در باز داشتن اذيّت از مردم است .
وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ
و ديگر از علامت مؤمنين كه بآيات خدا گرويدهاند اين است كه از آنچه به آنها روزى دادهايم انفاق مينمايند .
( ما ) در ( ممّا ) اطلاق دارد يعنى از آنچه به آنان كرامت نمودهايم از مال يا غير مال از جاه و رياست و علم همه را شامل ميگردد و مؤمنين كسانى ميباشند كه از نعمتهاى خدا داده خود به ديگران انفاق مينمايند ، اگر مال است به فقراء و مستمندان كمك مينمايند ، اگر جاه و رياست است مظلومين را از شرّ ظالم حفظ ميكنند ، اگر علم است كه بالاترين نعمتهاى الهى است جهّال را از علم خود مستفيض ميگردانند
فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ
پس هيچ نفسى نه ملك مقرّب و نه نبىّ مرسل نميداند آنچه را كه براى مؤمنينى كه به اين سه صفت موصوفند : 1 - در موقع تذكّر آيات خدا بزرگى حق تعالى و كوچكى خود را به ياد مىآورند و به سجده مىافتند . 2 - و براى عبادت از بستر گرم و نرم خود براى نماز تهجّد برميخيزند و بذكر و دعاء و نماز از روى خوف و رجاء مشغول ميگردند . 3 - و از آنچه خداى تعالى به آنان روزى داده انفاق مينمايند .
براى چنين مردمانى آماده گرديده چيزى كه چشم آنها را روشن مىكند .
جَزاءً بِما كانُوا يَعْمَلُونَ
چنين نعمتهاى كذايى كه چشم آنها را روشن مىكند جزاى اعمال نيك آنهاست