بنگرد مگر كسى كه در اثر صبر بسيار كه در اطاعت پروردگار و جهاد با نفس و تحصيل ملكه تقوى و بردبارى در رو برو شدن با ناملايمات دنيا نموده و نيز در اثر صبر و بردبارى صاحب متانت و استقامت و روح مصفّا گرديده چنين كسى از شاكرين محسوب خواهد شد و در تعداد
( وَ قَلِيلٌ مِنْ عِبادِيَ الشَّكُورُ )
ميگردد و بر هر نعمتى شكر بسيار مينمايد و آن نعمت را صرف مينمايد در همان چيزى كه براى آن نعمت به او داده شده و اختصاص اين دو فضيلت شايد براى اين باشد كه كسى بدون اين دو صفت حميده چشم دل او باز نخواهد گرديد كه به آن عجائب صنع پروردگار را بنگرد و ايمان او كامل گردد .
وَ إِذا غَشِيَهُمْ مَوْجٌ كَالظُّلَلِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ
آيه ظاهرا در مقام بيان حال كسانى است كه فاقد اين دو صفت صبر و شكر ميباشند كه آنان چنينند وقتى در كشتى نشستند و دريا طوفانى شد چون صبر و بردبارى ندارند اين است كه بفزع و جزع ميافتند و چون بفطرت عقلشان ميدانند كه غير از خدا نجات دهندهاى نيست اين است كه بخلوص نيّت خدا را ميخوانند كه آنها را نجات دهد .
فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ فَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ ما يَجْحَدُ بِآياتِنا إِلَّا كُلُّ خَتَّارٍ كَفُورٍ
و چون بعضى از مردم شكرگزارند و بعضى شكرگزار نيستند وقتى از غرق نجات يافتند آنهايى كه شكرگزارند بخلوص و حسن عقيده و ايمان باقى ميمانند و بعضى كفران نعمت نموده و عوض آنكه به اين نعمت بزرگ شكر نمايند انكار آيات خدا را مينمايند و چنين مردمانى بسيار غدّار و ناسپاس خواهند بود .
يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ وَ اخْشَوْا يَوْماً لا يَجْزِي والِدٌ عَنْ وَلَدِهِ وَ لا مَوْلُودٌ هُوَ جازٍ عَنْ والِدِهِ شَيْئاً
خطاب به تمام افراد بشر نموده و به آنها اعلام مينمايد كه براى شما روزى ميآيد كه فرياد رسى غير از خدا نيست بايستى از چنين روزى ترسيد زيرا در آن وقت نه پدر تواند نفعى به اولاد رساند و از وى عذاب را دفع نمايد و نه اولاد از پدر و يگانه چيزى