كمون اشياء نفوذ داشته باشد از عطاهاى پروردگار است و نيز لقمان در مقام معرفت و محبّت بمقام الوهيّت حائز مقام شامخى گرديده بود و بسيار فكور و در عمل استوار بود
سخنان مفسرين در اينكه لقمان چه مقامى داشت
بقولى نبى بود نه رسول ، بقول ديگر نبى نبود و حكيم بود زيرا كه در قرآن مجيد او را بحكمت ستايش نموده نه بنبوّت و اخبار نيز شاهد بر اين است .
و گويند او را مخيّر گردانيدند بين حكمت و نبوّت حكمت را اختيار نمود .
نافع از ابن عمر روايت مىكند گفت از رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم شنيدم كه فرمود حقّا ميگويم لقمان پيغمبر نبود و حكيم بود و لكن بندهاى بود نيكو يقين و بسيار فكر ميكرد او خدا را دوست ميداشت خدا هم او را دوست ميداشت و در باره او انعام بزرگ نمود و به او حكمت عطا فرمود در نيمه روزى خوابيده بود ندايى شنيد كه اى لقمان آيا ميخواهى خدا تو را خليفه كند و در روى زمين بين مردم حكم به حق بنمايى لقمان صداى ملك ميشنيد و ملك را نميديد .
لقمان در جواب آن نداء گفت اگر پروردگار مرا مخيّر گرداند عافيت را اختيار ميكنم و بلا را قبول نمينمايم و اگر بر من حتم نمايد كه خليفه شوم ( سمعا و طاعة ) قبول ميكنم زيرا من ميدانم اگر مرا خليفه گرداند اعانتم ميفرمايد و مرا از خطا نگاه ميدارد .
ملائكه گفتند براى چه قبول نميكنى كه خليفه باشى لقمان در جواب آنها گفت براى اينكه حكم نمودن بين مردم از سخت ترين منازل است و از هر طرف ظلم و ستم آن را فرا ميگيرد اگر خود را از ستم حفظ نمود سزاوار است نجات پيدا كند و اگر خطا كرد راه بهشت را خطا نموده و كسى كه در دنيا ذليل و در آخرت عزيز باشد بهتر از اين است كه در دنيا شريف و در آخرت ذليل گردد و هر كس دنيا را بر آخرت اختيار كند دنيا از دستش ميرود و بنصيب آخرت هم نميرسد .
ملائكه از گفتار نيكوى لقمان و استدلال او تعجّب نمودند پس از آن لقمان خوابيد و خداوند در خواب بوى حكمت عطا نمود و وقتى بيدار شد بحكمت تكلّم