دوّم - حيواناتى در زمين پراكنده گردانيده كه شما از گوشت و شير و غيره از آنها استفاده نمائيد سوّم -
( وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً )
از آسمان آب باران را فرود آورديم تا اينكه از زمين گياهها روئيده شود كه شما و حيواناتتان از آن بخوريد و بياشاميد و سيراب گرديد .
چهارم -
فَأَنْبَتْنا فِيها مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيمٍ
در اين آيه تذكّر ميدهد كه تمام موجودات از نباتات و حيوانات و افراد بشر تماما حتّى مواد اوليّه زوج تركيبيّه اند كه بمنزله نر و ماده در حيوانات ميباشند و تماما تركيب از دو جزء گرديدهاند تا اينكه از آنان توليد مثل گردد و وحدت و فرديّت منحصر بذات ازلى الهى است كه
( لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ )
است .
هذا خَلْقُ اللَّهِ فَأَرُونِي ما ذا خَلَقَ الَّذِينَ مِنْ دُونِهِ
اعتراض بكفّار است كه خلقت آسمانها و زمين و موجوداتى كه در آنست تماما بقدرت و اراده خالق واحد احد انجام گرفته .
و بدليل منطقى عقلى برسولش تذكّر ميدهد كه اى محمّد ( صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ) بگو به آنهايى كه غير از خداى يكتا خدايانى براى خود قرار ميدهند به من نشان دهيد كه خدايان شما چه چيز خلق كردهاند زيرا كه خدايى كه مستحقّ پرستش باشد آن كسى خواهد بود كه قدرت برآفرينش داشته باشد كه ايجاد ممكنات و اعدام آنها بدست قدرت او انجام گيرد ، بشهادت عقل سليم خداى ناتوان ضعيف هرگز لايق خدايى و پرستش نخواهد بود .
بَلِ الظَّالِمُونَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ
( بل ) اضراب است كه نه چنين است كه كفّار گمان كردهاند كه بتهايى را كه ميپرستند منشأ اثر باشند و كارى از آنان ساخته گردد بلكه آنها از طريق حق و حقيقت منحرف گرديده و در وادى ضلالت گمراه و سر گردانند .