وَ قالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَ الْإِيمانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِي كِتابِ اللَّهِ إِلى يَوْمِ الْبَعْثِ
اين آيه و امثال آن برهان ظاهرى است بر اثبات قوله تعالى در سوره مؤمنون آيه 102
( وَ مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ )
پس از آنكه گنهكاران قسم ياد مى كنند كه نبود مكث و بقاء ما مگر ساعتى آنهايى كه داراى علم و ايمان ميباشند در پاسخ آنان مىگويند از موقع پيدايش وجودتان تا روز قيامت در كتاب تكوينى الهى موجود بوديد ، شايد مقصود از ( كتاب اللَّه ) تمام عوالم وجود باشد كه از جمله آنها عالم برزخ و عالم مثال است و مقصود چنين باشد كه شما در عالم برزخ موجود بوديد يا مقصود از ( كتاب اللَّه ) لوح محفوظ باشد كه آنچه واقع شده و مىشود در آنجا ثبت گرديده كه از جمله آنها بقاء و ثبات بشر است در علم حضورى حق تعالى كه هر گز فناء پذير نخواهد بود چنانچه از معصوم ( ع ) رسيده كه
( خلقتم للبقاء لا للفناء )
فَهذا يَوْمُ الْبَعْثِ وَ لكِنَّكُمْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ
خلاصه مؤمنى كه قلبش بنور ايمان باز شده و علم و دانش بوى عطاء شده است در حيات دنيا بگفتار پيمبران و پيشوايان دين ايمان دارد و تصديق مىكند كه پس از اين عالم عالمى است و پشت اين پرده اسرارى است و انسان بيهوده آفريده نشده و براى بقاء خلق شده نه براى فناء و مسافرتهاى طولانى در پيش دارد تا برسد به آخرين منزل هميشهگى خود ، اينست كه بطور سرزنش بمنكرين معاد ميگويند كه شما پس از مردن فانى نشديد بلكه در دفتر آفرينش باقى بوديد لكن شما چنان در گرداب شهوات نفسانى فرو رفته بوديد كه فقط حيات را همين حيات طبيعى ميدانستيد و گمان ميكرديد پس از مرگ فانى ميگرديد و منكر روز بعث و قيامت بوديد و همين است آن روزى كه انكار مينموديد
فَيَوْمَئِذٍ لا يَنْفَعُ الَّذِينَ ظَلَمُوا مَعْذِرَتُهُمْ وَ لا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ
از اين آيه ميتوان استفاده نمود كه اينكه كفار قسم ياد ميكنند كه ما ساعتى بيشتر مكث نداشتيم شايد خواهند اين را عذر خود قرار دهند كه ما در دنيا اين قدر مكث ننموديم كه بتوانيم براى امروز خود چيزى تهيّه نمائيم اين است كه ذات متعال