( من اللَّه ) متعلّق ( بيأتى ) باشد يعنى روزى كه از جانب خدا بيايد و كسى نتواند آن را برگرداند و شايد ( من اللَّه ) متعلّق ( بمردّ ) باشد كه مصدر است يعنى خداى تعالى آن روز را باز نگرداند و آن روزى است كه مردم از هم متفرّق و پراكنده گردند
( فَرِيقٌ فِي الْجَنَّةِ وَ فَرِيقٌ فِي السَّعِيرِ )
.
مَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهُ وَ مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِأَنْفُسِهِمْ يَمْهَدُونَ
( مهد ) بمعنى فراش است و ( على ) را در مورد ضرر مىآورند و ( لام ) را در مورد نفع و آيه خبر ميدهد كه كسى كه كافر گرديد ضرر كفرش عايد خودش ميگردد و كسى كه عمل شايسته نمود آن هم بنفع خود خير و سعادت را ميگستراند و پهن ميگرداند و تشبيه بفراش براى اين است كه همين طورى كه فرش سبب استراحت ميگردد عمل صالح نيز چنين است آسايش آور خواهد بود .
غرض تذكر و اندرز بمشركين و كافرين است كه گمان نكنيد كفر و ايمان شما نفع و ضررى براى پيمبران و مؤمنين داشته باشد اگر كافر گرديد بپاداش كفر هميشه معذّب خواهيد گرديد و اگر ايمان بياوريد در سراى ديگر منزل عالى و مقام و مرتبه بلندى براى خود مهيّا گردانيدهايد .
لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ مِنْ فَضْلِهِ
( لام ) ليجزى لام غايت است يعنى غايت و نتيجه عمل صالح چنين است كه اشخاصى كه ايمان آورده و عمل شايسته نمودهاند حق تعالى از فضل و رحمت خود جزاء و پاداش عمل نيك آنها را خواهد داد .
از اين آيه دو مطلب بزرگ مىتوان استفاده نمود يكى عمل صالح وقتى نتيجه بخش ميگردد كه با ايمان توأم گردد بدون ايمان هر قدر عمل نيكو به نظر آيد عامل به آن مورد فضل الهى نخواهد گرديد و مستحق اجر نيز نميگردد اگرچه اندكى آثار قهرى دنيوى بر آن مترتّب ميگردد از بدست آوردن مال و جاه و غيره .
و ديگر جزاء و پاداشى كه براى ايمان و عمل صالح بمؤمن داده مىشود آن فضل و احسانى است از طرف الهى و گر نه وظيفه عبد بندهگى است باطاعت نمودن