احتراز نمىنمائيد .
وَ جَعَلْنا لَهُمْ سَمْعاً وَ أَبْصاراً وَ أَفْئِدَةً فَما أَغْنى عَنْهُمْ سَمْعُهُمْ وَ لا أَبْصارُهُمْ وَ لا أَفْئِدَتُهُمْ مِنْ شَيْءٍ إِذْ كانُوا يَجْحَدُونَ بِآياتِ اللَّهِ وَ حاقَ بِهِمْ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ
و با آنكه به آنها گوش شنوا و چشم بينا و قلب درّاك داديم يعنى آنان را از تمام شئونات انسانيّت برخوردار نموديم هم از جهت قوّت و قدرت جسمانى و هم از جهت قوّت نفسانى لكن با اين حال نتوانستند از نعمتهاى الهى خود را بهرهمند گردانند و سعادت و فضيلت روحانى خود را تأمين نمايند بلكه نعمتهاى خود را در بيراهه صرف تعيشات طبيعى خود نمودند و آيات خدا را منكر گرديدند و رسول الهى را مورد مسخره قرار دادند اين بود كه عاقبت كار آنها اين شد كه عذاب آنها را فرو گرفت و نتيجه استهزاء و سخريّه آنان را بازگشت بخودشان نمود .
وَ لَقَدْ أَهْلَكْنا ما حَوْلَكُمْ مِنَ الْقُرى وَ صَرَّفْنَا الْآياتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ
( و لقد ) عطف به آيه بالا است و اشاره به اينكه همين طورى كه عاديان را در اثر مخالفت پيمبرشان هلاك گردانيديم اهل قريههايى كه اطراف شما يعنى در اطراف مكّه بودند آنان را نيز هلاك نموديم و قوم ( هود عليه السّلام ) را در يمن و قوم صالح عليه السّلام در حجر ، و ثمود در ، سدوم و قوم لوط در راه شام كه در رهگذار شما است بهبينيد و عبرت گيريد كه پس از آنكه بر آنان آيات و نشانههاى قدرت خود را مكرر نمايانيديم كه شايد آنان از كفر بايمان بازگردند وقتى بازنگشتند بكيفر اعمال خود مبتلا به عذاب گرديدند .
آيه اشاره به اين است كه خدا پيش از اتمام حجّت كسى را مبتلا به عذاب نميگرداند آيات خود را مكرر ميگرداند گاهى بمعجزه و گاهى بتهديد و انذار و گاهى بوعده بهشت و نعمتهاى بهشتى و گاهى نعمتها و آثار قدرت خود را تذكر ميدهد و گاهى به فقر و سختى مردم را مبتلا ميگرداند و آنان را در فشار روزگار وا مىگذارد كه شايد متنبه گردند و دست از لجاجت و خودسرى بردارند پس از آنكه