مِنْ دُونِ اللَّهِ )
سوره انبياء آيه 67 مفسرين گفتهاند اين آيه در باره عبد الرحمن بن ابى بكر فرود آمده كه وقتى پدر و مادر بوى گفتند ايمان آور بعد از توهين به آنها به كلمه ( اف ) گفت شما عبد اللَّه جدعان و مشايخ قريش از مردهها را زنده كنيد تا من از آنها سؤال كنم اينكه راجع بمبدء مىگوييد اگر آنان نيز تصديق نمودند من ايمان ميآورم آنها در حال استغاثه بوى گفتند واى بر تو ايمان بياور بدرستى و حقيقت وعده خدا حق است او در جواب ميگفت اين وعدههايى كه شما ميدهيد از اوضاع قيامت اينها نيست مگر همان افسانههاى پيشينيان .
( خلاصه ) شأن آيه هر چه باشد چنانچه گفته شد آيه مطلق است و در مقام حال اين قسم از مردمانى كه عاق والدين و منكر معاد و زنده شدن در قيامت و ثواب و عقاب و گفتار پيمبرانند و كلمات وحى را افسانه مىپندارند و نيز به پدر و مادر هر گاه در مقام اندرز و خير خواهى آنان برآيند توهين نموده و سخن آنان را لغو مىپندارند و آنها از راه بيچارگى كه نميتوانند اولاد خود را در اثر مخالفت در آتش و عذاب ببينند به خدا استغاثه مىنمايند و هدايت فرزندشان را طلب مىنمايند .
أُولئِكَ الَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ إِنَّهُمْ كانُوا خاسِرِينَ
( اولئك ) اشاره باشخاصى است كه در آيه بالا وصف آنان را نمود كه چنين مردمانى از جن و انس براى آنان محقق گرديده كلمه عذاب آرى كسى كه منكر مبدء و معاد گردد و به پدر و مادر توهين نمايد و سخنان مهر آميز و صلاح بين آنان را افسانه پندارد بدون آنكه در مقام برآيد و رجوع بعقل خود كند تا آنكه از روى برهان و دليل عقل شهادت دهد بر صدق گفتار پيمبران و حقوق پدر و مادر را نگاه دارد بلكه بخدعه نفس و اغواء شيطان فريب خورده و خود را باسفل سافلين طبيعت پرتاب نموده براى چنين اشخاصى چه گذشتگان از امم سابقه باشند چه