در روايت است كه سوراخهايى در صور هست بعد نفوس خلائق و كسانى كه مردهاند براى هر يك سوراخ معلوم و معين است .
( 2 ) در موقع وقوع قيامت اجرام علويّه و سفليّه بشدت بهم مىخورد و از شدت بهم خوردگى آنها در وقت انفجار تعبير بقارعه نموده .
( 3 ) قارعه اشاره بفزع مردم است در وقت پاره شدن آسمانها و گرفتن ماه و خورشيد و پراكنده شدن ستارگان و مندك شدن كوهها . ( كلبى ) ( 4 ) روز قيامت را قارعه ناميده بمناسبت آنكه در آن روز دشمنان خدا بفزع و شدّت و سختى ميافتند . ( مقاتل ) از بعضى مفسرين است كه رأى مقاتل اولى و بهتر از رأى كلبى است بدليل قوله تعالى
مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِنْها وَ هُمْ مِنْ فَزَعٍ يَوْمَئِذٍ آمِنُونَ
سوره نمل آيه 9 « 1 » ( تفسير كبير ) لكن بهتر اين است كه ( قارعه ) را بيك معنى جامعى بگيريم كه شامل تمام آراى مفسّرين بشود به اينكه گوئيم قارعه اشاره باشد بشدت سختى وقوع قيامت موقعى كه اسرافيل در صور ميدمد اجرام علويه و سفليه بشدت بهم مىخورد و ستارگان پراكنده و زمين بلرزه و كوهها پراكند و ماه و خورشيد گرفته ميشوند و از شدت اصطكاك و بهم خوردگى آنها و آن صدايى كه در موقع انفجار آنها توليد ميگردد مردم بفزع مىافتند مخصوصا كفار كه در آن وقت اميد بجايى و پناهگاهى ندارند لكن مؤمنين كامل در پناهگاه حق تعالى و در ( مقام امين ) مطمئن ميباشند
فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ
در باره آنان صادق آيد
وَ ما أَدْراكَ مَا الْقارِعَةُ
نظر بعظمت و سختى روز قيامت دارد كه خطاب بپيمبر اكرمش نموده كه اى رسول گرامى صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم تو چه دانى قارعه چيست شايد اشاره به اين باشد كه تو تا در اين
هامش
( 1 ) كسى كه كار نيك نمود براى او است خير و خوبى و چنين كسانى ( كه عملشان خوب است ) آنان از فزع قيامت در امانند