( توضيح آيات )
الْقارِعَةُ ، مَا الْقارِعَةُ
قرع در لغت بمعنى كوبندگى است و القارعة آفتى را گويند كه از شدّت و سختى آن قلب را پاره مىكند و آن يكى از نامهاى قيامت بشمار آيد و نظر بحادثه قيامت و سختى و شدت فزع در آن است كه آن را قارعه ناميده چنانچه كوبنده در را عرب قارعه نامد و به همين مناسبت قيامت را قارعه گفته زيرا كه هر حادثه بزرگى كه در عالم واقع گردد آن را ( قارعه ) نامند .
در سوره الرعد آيه 31
وَ لا يَزالُ الَّذِينَ كَفَرُوا تُصِيبُهُمْ بِما صَنَعُوا قارِعَةٌ أَوْ تَحُلُّ قَرِيباً مِنْ دارِهِمْ حَتَّى يَأْتِيَ وَعْدُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لا يُخْلِفُ الْمِيعادَ
« 1 »
سخنان مفسرين در باره وجه تسميه قيامت بقارعه
صيحه آسمانى است كه از هيبت آن تمام خلق ميميرند و اين صيحه و صداى دوم است لكن صيحه اول عقل مردم را ضايع ميگرداند قوله تعالى در سوره زمر آيه 68
وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ إِلَّا مَنْ شاءَ اللَّهُ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرى فَإِذا هُمْ قِيامٌ يَنْظُرُونَ
« 2 » و در صور سوّم مردهها زنده ميگردند و بميعاد پروردگارشان ميشتابند در سوره يس آيه 51
وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَإِذا هُمْ مِنَ الْأَجْداثِ إِلى رَبِّهِمْ يَنْسِلُونَ قالُوا يا وَيْلَنا مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا هذا ما وَعَدَ الرَّحْمنُ وَ صَدَقَ الْمُرْسَلُونَ
« 3 »
هامش
( 1 ) هميشه ميرسد به كسانى كه كافر شدند بسبب آنچه كردهاند سختى يا به زودى منحل و خراب ميگردد خانه آنها تا وقتى كه بيايد وعده خدا ( يعنى قيامت محققا واقع و وعده خدا خلاف پذير نيست و اين آيه نظير آن آيه است كه فرمودهيُخْرِبُونَ بُيُوتَهُمْ بِأَيْدِيهِمْ وَ أَيْدِي الْمُؤْمِنِينَ( 2 ) و نفخه دميده مىشود در صور و بيهوش ميگردد هر كس در آسمانها و زمين است مگر كسى را كه خدا بخواهد پس از آن نفخه ديگرى دميده مىشود و در آن وقت قيامت به پا ميگردد .
( 3 ) و در صور نفخه دميده مىشود پس در آن هنگام مردها بسوى پروردگارشان ميشتابند گفتند اى واى بر ما كيست كه ما را از خوابگاه خود برانگيخته ( گويا به آنان گفته مىشود ) اين همان است كه خداى رحمن بشما وعده داده و انبياء راست گفتهاند