اعتماد كرد و نه خودش اهميتى دارد » . « 1 »
على بن أبى حمزه را علماى رجال تضعيف كردهاند ، از جمله شيخ او را چنين معرفى مىكند : « او واقفىمذهب بود » « 2 » و علامه حلى گفته : « او يكى از اركان وقف بوده » « 3 » ولى ابن غضائرى دربارهء او مىگويد : « لعنت خدا بر او باد كه تكيهگاه مذهب وقف و دشمنترين مردم بر ولى امر پس از أبو ابراهيم بوده است » . « 4 »
اسحاق بن محمّد بن أحمد مكنى به أبو يعقوب از طرف علماى رجال تضعيف شده است . نجاشى دربارهء وى مىگويد : « وى محور خلط احاديث است و بر اين اساس كتابهايى نيز تأليف كرده است » « 5 » و ابن غضائرى مىگويد : « او داراى مذهبى فاسد و دروغگو و جعّال حديث بود و به روايت او نمىتوان توجه كرد » . « 6 »
در مجموع با توجه به آنكه مبناى بسيارى از داوريهاى رجالى در اين كتاب ، روايات راوى است ، امروز اين امكان براى ما فراهم است كه با بررسى روايات راويان در مورد صحت و يا عدم صحت و تندروى ابن غضائرى داورى كنيم . در پايان نيز بايد گفت داوريهاى موجود در اين كتاب ، بسيار ارزشمند و مورد استفاده در جوامع رجالىاى است كه در دورههاى بعد نگاشته شدند .
سؤالات
1 . دليل انتساب كتاب الضعفا را به ابن غضائرى ( احمد بن حسين عبيد اللّه ) به اختصار توضيح دهيد .
2 . ابن غضائرى متعلق به چه سدهاى است ؟
هامش
( 1 ) . كتاب الرجال ، ص 80 ، رقم 97 .
( 2 ) . الفهرست طوسى ، ص 283 ، رقم 419 .
( 3 ) . خلاصة الأقوال ، ص 362 ، رقم 1426 .
( 4 ) . كتاب الرجال ، ص 83 ، رقم 107 .
( 5 ) . رجال النجاشى ، ص 73 ، رقم 177 .
( 6 ) . كتاب الرجال ، ص 41 ، رقم 14 ؛ سماء المقال ، ج 1 ، ص 55 - 61 .