گرگان براى تحصيل به شهرهاى مركزى مثل رى و بغداد سفر مىكردند لذا با توجه به تعلق اساتيد كشى به ماوراءالنهر ، او نيز زادهء ماوراءالنهر است .
ثانيا ، مهمترين استاد كشى ، محمد بن مسعود عياشى - كه تقريبا يك چهارم روايات كتاب رجال كشى از اوست و در كتب رجال ، كشى را تربيتشدهء او دانستهاند - متعلق به سمرقند است . لذا كشى كه شاگرد او بوده به احتمال قوى متعلق به شهر كش در نزديكى سمرقند است .
ثالثا ، بنابه گفتهء ميرداماد قريب به اتفاق راويان منسوب به كش در شيعه ، متعلق به شهر كش در نزديكى سمرقند واقع در ماوراءالنهر هستند و اكثر علماى متعلق به كش در اهل سنت ، متعلق به منطقهء گرگاناند . بر اين اساس ، در بين علماى متعلق به كش در شيعه ، اصل اوليه تعلق آنها به ماوراءالنهر است و لذا كشى نيز متعلق به آنجاست . « 1 »
2 . تاريخ زندگى مؤلف . تاريخ ولادت و وفات كشى در منابع موجود ضبط نشده است . اما با توجه به دوران حيات اساتيد مهم وى همچون عياشى و نيز شاگردان وى همچون جعفر بن محمد بن قولويه ( م 368 ) چنين استفاده مىشود كه كشى از معاصران مرحوم كلينى است ؛ بر اين اساس ، او در نيمهء دوم قرن سوم و نيمهء اول قرن چهارم هجرى مىزيسته است .
3 . حال رجالى مؤلف . شيخ طوسى در فهرست خود دربارهء او مىگويد : « يكنى أبا عمرو ثقة بصير بالأخبار و بالرجال حسن الإعتقاد ، له كتاب الرجال ، أخبرنا به جماعة عن أبى محمّد التّلّعكبرى عن محمّد بن عمر بن عبد العزيز أبى عمرو الكشّى » . « 2 » ( كنيهء او أبا عمرو است . او ثقه بود و به حديث و رجال آگاه بود . اعتقادات درستى داشت [ امامىمذهب بود ] ، او صاحب كتاب رجالى است كه آن را جماعتى از أبو محمد تلعكبرى ، از محمد بن عمر بن عبد العزيز أبو عمرو كشى براى ما
هامش
( 1 ) . براى مطالعه بيشتر به خاتمه مستدرك الوسائل ، ج 3 ، ص 290 و تعليقه اختيار معرفة الرجال ، ج 1 ، ص 5 مراجعه كنيد .
( 2 ) . الفهرست طوسى ، ص 141 .