كتب رجالى همچون تاريخ كبير بخارى نيز بهكار رفته است . « 1 » البته تشكيكهايى هم در نسبت كتاب به مؤلف پيش آمده كه در بحث انتساب كتاب به تفصيل خواهد آمد .
2 . تاريخ زندگى مؤلف . با توجه به اينكه نام ابن غضائرى در كتب رجالى قرن چهارم و پنجم عنوان نشده ، اطلاعى از تاريخ حيات و وفات او در دست نيست . فقط مىدانيم كه پدر وى در سال 411 ه از دنيا رفته است و دربارهء خود او نيز شيخ طوسى در رجال مىگويد : « . . . غير أنّ هذين الكتابين لم ينسخهما أحد من أصحابنا و إخترم هو رحمه اللّه و عمد بعض ورثته إلى إهلاك هذين الكتابين و غيرهما من الكتب على ما حكى بعضهم عنهم » يعنى : جز آنكه اين دو كتاب را كسى استنساخ نكرد و او ، خود ، به مرگ ناگهانى از دنيا رفت و بنا به گفتهء برخى از ورثه ، وراث او عمدا اين دو كتاب و ساير كتب او را نابود كردند . تعبير اخترم را - كه مرگ زير 40 سال را مىرساند - براى او بهكار مىبرد ، پس او در جوانى بدرود حيات گفته است . بدينترتيب مىتوان گفت وى متعلق به اواخر قرن سوم و اوايل قرن چهارم است .
3 . حال رجالى مؤلف . در وصف رجالى ابن غضائرى ، بين بزرگان اختلاف است ؛ عدهاى او را ضعيف شمرده و مستند تضعيف وى را يكى از اسباب زير دانستهاند :
الف ) مجهول بودن حال وى . در كتابهاى حاوى الأقوال « 2 » و استقصاء الإعتبار « 3 » و روضة المتقين « 4 » و نقد الرجال « 5 » و تعليقات مقدس اردبيلى بر خلاصة الأقوال حال او را
هامش
( 1 ) . البته بايد در نظر داشت كه اين احتمال در صورتى درست است كه منظور از عبارت « فى تاريخه » تاريخ وفات برقى نباشد .
( 2 ) . حاوى الأقوال فى معرفة الرجال ، ج 1 ، ص 115 .
( 3 ) . استقصاء الإعتبار فى شرح الإستبصار ، ج 1 ، ص 88 .
( 4 ) . روضة المتقين ، ج 14 ، ص 330 .
( 5 ) . نقد الرجال ، ج 1 ، ص 119 .