گفتار دوم : رجال ابن غضائرى
از جمله مصادر مهم رجالى كه از آن در جوامع رجالى استفاده شده و داوريهاى آن مورد توجه قرار گرفته ، كتاب رجال ابن غضائرى است . در مورد اين كتاب از جهات مختلف از جمله هويت مؤلف كتاب ، وثاقت مؤلف ، انتساب كتاب به مؤلف و اعتبار و ارزش داوريهاى آن بحث و نظر وجود دارد . اينك به معرفى كتاب مىپردازيم .
الف ) مؤلف
1 . هويت مؤلف . نويسندهء كتاب مورد بحث ابو الحسين ، احمد بن حسين بن عبيد اللّه بن غضائرى است . پدر او ابو عبد اللّه حسين بن عبيد اللّه غضائرى ( م 411 ه ) از اساتيد و بزرگان در حوزه حديث و رجال است و تأليفى هم با عنوان تكملة رسالة ابى غالب الزرارى از او باقى مانده است . شيخ طوسى و شيخ نجاشى و جمع بسيارى از بزرگان نزد غضائرى پدر درس خواندهاند . ابن غضائرى يعنى أحمد بن حسين بن عبيد اللّه در كتابهاى متقدم رجالى كه در قرن چهارم و اوايل قرن پنجم هجرى نوشته شدهاند ، در فهرست اسامى راويان قرار نگرفته است و صاحب مدخل مستقل نيست . اما شيخ طوسى در مقدمه كتاب الفهرست در بيان انگيزهء تأليف كتاب از وى نام برده است و دو كتاب رجالى حاوى فهرست روات را به او نسبت مىدهد .
از ابن غضائرى در كتاب نجاشى نيز در لابهلاى شرححالها ياد شده است . از آن جمله نجاشى در ترجمهء برقى مىگويد : « قال أحمد بن الحسين فى تاريخه توفّى أحمد أبى عبد اللّه البرقى فى سنة أربع و سبعين و مئتين » . « احمد بن الحسين در تاريخش نوشته است احمد بن ابى عبد اللّه برقى در سال 274 وفات يافت » كه شايد منظور از كتاب تاريخ ، كتاب رجال ابن غضائرى باشد ؛ زيرا عنوان « تاريخ » براى