2 . در توحيد مختلفات نيز مرحوم شوشترى تأكيد كرده كه صرفا با اتحاد نام ، نام پدر ، و نام جد و كنيه و لقب نمىتوان حكم به اتحاد دو عنوان كرد بلكه بايد قراينى بر اتحاد اقامه كرد ؛ براى مثال مهدى عباسى با مهدى كه از نوادگان جعفر طيار است در چند مرتبه از نام و نام پدر و جدّ اشتراك دارد . اين نكته ، داستانى را در تاريخ طبرى به خودش اختصاص داده است . « 1 »
3 . اختلاف در مبانى جرح و تعديل . نقد مبانى مرحوم مامقانى در جرح و تعديل رجال نيز از نكات مهم در مقدمهء قاموس الرجال است ؛ زيرا اين مقدمه و مباحث آن نيز در نقد و بررسى مطالب فوايد رجالى در مقدمهء تنقيح المقال نوشته شده است . از جمله چهار شاهد بر وثاقت را كه در فايده بيست و چهارم « 2 » فوايد رجالى تنقيح المقال آمده مرحوم شوشترى باطل دانسته است . اين موارد عبارتاند از :
الف ) مامقانى رسالت و نامهرسانى از طرف معصوم براى دشمن يا غيردشمن را شاهد بر وثاقت دانسته و اينگونه استدلال كرده كه معقول نيست كه معصوم غير ثقهء عدل ضابط را بهعنوان فرستاده خود بفرستد .
ب ) حكومت بر منطقه و شهرى را از طرف امام ، شاهد بر وثاقت معرفى كرده است . دليل آن را عدم معقوليت ولايت دادن ائمه به غير عادل و تسلط دادن ايشان بر جان و مال مسلمين دانسته است .
ج ) وكالت ، خادم بودن و كاتب بودن را نشانه وثاقت دانسته است ، زيرا در صورت عدم عدالت وكيل و خادم و كاتب مفاسد بزرگى بهوجود خواهد آمد . وى در اين مورد به اشكال و جواب پرداخته و بهصورت تفصيلىتر به بحث پرداخته است و در نهايت هريك از اين عناوين را شاهد بر وثاقت شمرده است .
د ) ترحم ، و ترضى يعنى « رضى اللّه » گفتن پس از نام مرده را شاهد بر وثاقت دانسته است . « 3 »
هامش
( 1 ) . همان ، ج 1 ، ص 15 .
( 2 ) . تنقيح المقال ، ج 1 ، ص 210 .
( 3 ) . همان .