باشد - در اين صورت بيان رأى اولين كسى كه به اين نكته اشاره داشته براى اداى حق او خوب است . يا توجه دادن به غفلت كسانى كه از توثيق چنين اشخاصى غفلت كردهاند و نيز توجه دادن به اشتباه كسى كه راوىاى را اشتباها توثيق كرده است .
به هريك از دلايل فوق گردآوردن توثيقات قدما و متأخران موجه خواهد بود لكن در غير اين صورت ، در همهء موارد اين چنين كارى بىدليل خواهد بود . « 1 »
2 . ضبط ( تعيين شيوهء تلفظ نام راوى ) در موارد بسيارى مورد نياز نيست .
اسامىاى چون ابراهيم ، اسماعيل ، اسحاق ، داود ، سليمان و محمد از جمله اسامى مشهور و متداولى است كه كسى در ضبط آنها دچار مشكل نمىشود تا نياز به تبيين داشته باشد . مرحوم شوشترى از اين مطلب به عنوان تحصيل حاصل ياد كرده است . « 2 »
3 . غفلت از ذكر بعضى از عناوين . تنقيح المقال به عنوان يك جامع رجالى و موسوعهء كامل رجالى تأليف شد . تعداد اسامى موجود در اين كتاب بسيار فراوان است و مؤلف نيز اين نكته را از امتيازات مهم كتابش برشمرده است . با اينهمه بسيارى از راويانى كه نام آنان در كتب رجالى بهصورت اصلى يا در ضمن شرح حال ديگران يا در كتب روايى آمده ، در اين كتاب نامى از آنان وجود ندارد . « 3 »
در چاپ جديد كتاب تنقيح المقال كه با تحقيق و تكميل فرزند مؤلف انجام شده ، عناوين بسيارى بهعنوان مستدرك كتاب در زيرنويسها افزوده شده كه شاهد بر اين مدعاست .
4 . غفلت از برخى مصادر و مدارك در شرححال برخى راويان . براى نمونه در شرححال احمد بن على ابو العباس از نقل كلام نجاشى و اطلاعات موجود در رجال نجاشى غفلت شده است . « 4 »
5 . نقل برخى عناوين بدون توجه به وجودشان . مامقانى از كتب شناخت
هامش
( 1 ) . همان ، ج 1 ، ص 9 .
( 2 ) . همان .
( 3 ) . همان ، ج 1 ، ص 11 .
( 4 ) . تنقيح المقال فى علم الرجال ، ج 6 ، ص 338 به بعد .