صورتهاى مختلفى از نام يك راوى ذكر شده است . اين موارد گاه از ديد مراجعهكنندگان مخفى مىماند ، اما نويسندگان جوامع رجالى كوشيدهاند همه اين اطلاعات متفرق را يك جا گرد آورند .
اما علت ظهور اينگونه نگارش در منابع رجالى را ، در اين دوره و مقطع تاريخى بايد در تاريخ فرهنگى آن دوره و به خصوص تاريخ حديث در آن دوره جستجو كرد . علل و عواملى كه باعث ظهور جوامع روايى گسترده در آن عصر و احياى متون حديث شد ، همچنان باعث رشد علوم حديث ، و از جمله دانش رجال نيز گرديد . لذا تسهيل استفاده از منابع رجالى ، همچون تسهيل استفاده و دسترسى به متون احاديث ، مورد توجه عالمان آن عصر قرار گرفت .
در مجموع دو رويكرد كلى در تدوين اين جوامع رجالى - با تعريفى كه گذشت - مورد توجه بود . يكى جمعآورى تفصيلى اطلاعات رجالى و ديگرى مختصرنويسى در شناخت يكايك راويان . در رويكرد اول جامعنگاران رجالى به صورت كامل و جامع آراء و اقوال گذشتگان را نقل كردهاند و شرححالها به تفصيل گراييده است . اما در رويكرد دوم هيچگونه نقل و تفصيلى ديده نمىشود و تنها اظهارنظر رجالى با يك يا حداكثر چند كلمه مشاهده مىشود .
نمونه رويكرد اول را مىتوان در مجمع الرجال تأليف عنايت اللّه قهپائى كه در سال 1016 ه تأليف كتابش را به پايان رسانيده مشاهده كرد و به نوعى ديگر در منهج المقال استرآبادى و ديگر كتابهايى از اين دست هم قابل مشاهده است . و نمونه رويكرد دوم را مىتوان در الوجيزة فى الرجال شيخ حر عاملى يا الوجيزة فى الرجال محمد باقر مجلسى ( م 1110 ه ) مشاهده كرد .
خصوصيات بيشتر رويكرد اول در نگارش جوامع رجالى را در ضمن دروس آينده مشاهده خواهيد كرد .
شيوه تدوين جوامع رجالى
در درسهاى قبل به اجمال اشاره شد كه جوامع رجالى براساس تنظيم الفبايى مطالب