تخطي إلى المحتوى الرئيسي

آشنايى با كتب رجالى شيعه ( فارسى ) — صفحة 151

مساهمون:

ص١٥١
تربيت كرده است . برخى تا 500 مجتهد را از شاگردان وى دانسته‌اند . « 1 » همچنين او تأليفات بسيارى در فقه و اصول و كلام و فلسفه و ادعيه و تفسير و فضائل و صرف و نحو و حديث و رجال داشته است كه عناوين آنها بالغ بر 100 عنوان است ؛ از جمله وى سه تأليف رجالى دارد كه عبارت‌اند از : 1 . خلاصة الأقوال فى معرفة الرجال ؛ علامه تأليف اين كتاب را در سال 693 ه به اتمام رسانيده است . بررسى اين كتاب پس از اين خواهد آمد . 2 . ايضاح الاشتباه فى اسماء الرواة ؛ اين كتاب تأليف مختصرى است كه علامه حلى در آن ضبط و شيوه تلفظ نام راويان را تعيين كرده است و 799 عنوان دارد . علامه تأليف اين كتاب را در 29 ذى القعده 707 ه به پايان رسانيده است . 3 . كشف المقال فى معرفة الرجال ؛ علامهء حلى از اين كتاب در مقدمهء خلاصة الأقوال نام برده و آن را شامل تمام آنچه به‌وسيله راويان و مفسران قديم نقل شده ، به همراه شرح‌حال عالمان متأخر و معاصر وى معرفى كرده است : « 2 » همچنين علامه حلى در مقدمه كتاب رجالى ديگرش ، ايضاح الاشتباه ، مىگويد : كتاب را با بيان احوال راويان طولانى نكردم ، و جرح و تعديل ايشان را نيز نقل نكردم ، و آن را به كتاب بزرگ خويش موكول نمودم . علامهء حلى در لابه‌لاى مطالب اين دو كتاب نيز به كتاب كبير خودش يعنى كشف المقال ارجاع داده است . اما اين كتاب به‌دست ما نرسيده و اينك مفقود است . برخى كتاب خلاصة الأقوال - مورد بحث ما - را خلاصه اين كتاب دانسته‌اند و اين مطلب را از برخى تعبيرات علامه در ارجاع به كتاب كشف المقال استفاده كرده‌اند . « 3 » به‌هرحال از تعبيرات مقدمه خلاصة الأقوال استفاده مىشود كه اين
هامش
( 1 ) . تأسيس الشيعه ، ص 27 . ( 2 ) . خلاصة الأقوال ، ص 2 . ( 3 ) . روضات الجنات فى احوال العلماء و السادات ، ج 2 ، ص 274 .