موجب پراكندگى افكار وى در موضوعات مختلف شده است . ولى عمده دانش نجاشى در رجال است و تأليفات كمى دارد كه برخى از آنها نيز مرتبط با علم رجال است ، لذا مسئله تخصص نجاشى در علم رجال مرجح نظر نجاشى بر نظر شيخ طوسى است .
4 . نجاشى از شخصيتهاى كوفى بوده است و از خاندانى مشهور از آن شهر برخاسته است و بسيارى از راويان حديث ائمه اطهار ( عليه السلام ) نيز از اهالى كوفه و مناطق نزديك آن بودهاند . بديهى است كه نجاشى از شيخ طوسى كه از اهالى طوس بوده و سالهايى را نيز در بغداد گذرانيده ، به حال راويان آشناتر بوده است .
5 . نجاشى مصاحب ابن غضائرى - أحمد بن حسين بن عبيد اللّه غضائرى - بوده و ابن غضائرى از علم رجال مطلع و صاحب تأليفات در آن زمينه بوده است . نجاشى از ابن غضائرى استفاده علمى برده و نقلقولهايى از وى مىتواند مرجح نظر نجاشى باشد .
6 . نجاشى اساتيد بسيارى داشته ، بزرگانى چون ابو عباس أحمد بن على بن نوح سيرافى ، ابو الفرج محمد بن على قنايى كاتب و غير ايشان را كه از اركان دانش رجال شمردهاند از مشايخ نجاشى بهشمار مىروند . او در برخى از آنها با شيخ طوسى مشترك است . اما عدهاى از ايشان را نيز شيخ طوسى درك نكرده و حداقل 17 استاد اختصاصى ، نجاشى پيش از شيخ طوسى داشته است و اين امر اطلاعات گستردهاى را در دسترس نجاشى قرار مىداده و مرجح نظر اوست .
7 . جمعى از عالمان رجالى ، اشكالاتى بر كتب رجالى و آراء رجالى شيخ طوسى وارد كردهاند كه موجب ضعف آراء شيخ شده است . از جمله اختلاف آراء او دربارهء يك شخص در كتابهاى متعدد يا در يك كتاب و نيز تعارض تضعيف و تصحيحهاى حديث به جهت راويان در كتابهاى حديثى و اصولى ، بهطورى كه گوياى تناقض در آراء است . تا آنجا كه فاضل خواجوى به شيخ طوسى نسبت غفلت و فراموشى داده ، و نظر شيخ را در مباحث رجالى نه تنها ظنآور بلكه موجب شك
آشنايى با كتب رجالى شيعه ( فارسى ) — صفحة 135
مساهمون: محمد كاظم رحمان ستايش
ص١٣٥