فصل پنجم شهرهاى اقمارى و مراكز كوچكتر
1 . شهركهاى مرو
باتوجه به اهميت اجتماعى ، فرهنگى و تجارى اين ناحيه ، طبيعى است در مرغيانه و اطراف آن شهرها و شهركهاى ديگرى در ارتباط با مادر - شهر مرو وجود داشته باشد .
برخى از اين شهرها به خاطر وسعت زياد و جمعيت كافى از سوى دستگاه خلافت اجازهء داشتن منبر نيز داشتهاند . بجز شهرها و شهركهاى يادشده ، تعداد بسيارى روستا و مراكز كوچكتر توليد محصولات كشاورزى نيز وجود داشتند كه علاوه بر رونق دادن به كار كشاورزى ، تجارى و بازرگانى محل نشو و نماى مردان نامى و معروفى در رشتههاى مختلف علمى و هنرى نيز بوده است . بر اين گروه مراكز كوچكتر بايد نام يك سلسله كاروانسرا ، رباط ، كوشك و ايستگاههاى پستى را افزود كه مجموعهء آنها كليهء واحهء مرو و مناطق نزديك به آن را پوشانده بودند .
در ارتباط با تعلق اين شهرها و شهركها به مادر - شهر مرو بين مورخان اتفاقنظر نيست . به عنوان مثال برخى از مورخان ، شهر مرو رود را از شهرهاى مرو مىشمارند و برخى ديگر نظر مخالف دارند . مقدسى زمان گفتگو از شهركهاى مرو از خرق ، هرمزفره ، باشان ، سنجان ، سوسقان ، سهبه ، كيرنك ، سنگ عبادى و دندانقان ياد مىكند و از مرورود به عنوان « ناحيتى » با شهركهايى چون قصر احنف ، طالقان ، حسه لوكر نام