هجرت بود . كار ماهويه به يك ماه نكشيد . نيزك از او و فرمانروايى و خودكامگى و خودرايى او در كار نگران و بدبين گشت ، او را بكشت و بر اموالش دست يافت . خود به فرمانرواى خويش ، خاقان ، پيوست و مرو را به عرب واگذاشت » 42 .
2 . شواهد و مدارك باستانشناسى :
برجستهترين دورههاى باستانى شناخته شده در تركمنستان مربوط به زمان نوسنگى تا دوران اسلامى است . اين زمان نسبتا طولانى دورههاى گوناگون نوسنگى ، فلز ، مفرغ قديم ، مفرغ جديد ، آهن و دورههاى تاريخى شامل هخامنشى ، سلوكى ، پارتى ، ساسانى و سپس دوران اسلامى تا زمان هجوم مغولان را در برمىگيرد . اطلاعات به دست آمده از دورههاى كهنتر و پيش از نوسنگى بسيار كم و محدود به چند محوطه از دورهء ميانسنگى است كه البته فقدان و كمبود اطلاعات در اين زمينه مىتواند به خاطر انجام ندادن بررسىهاى كامل و كاوشهاى باستانشناسى در منطقه باشد . پيش از آنكه تاريخ مرغيانه و شهر مرو را از ديدگاه باستانشناسى مطالعه كنيم ، نگاهى گذرا به وضعيت سرزمينهاى اطراف اين محل و سوابق موجود باستانى در نقاط مختلف تركمنستان جنوبى يا در حقيقت شمال خراسان بزرگ لازم به نظر مىرسد .
اختلاف بسيار زيادى در شكل توزيع محوطههاى باستانى در تركمنستان ديده مىشود كه عمدتا مربوط به اوضاع جغرافيايى اين كشور و اختلاف بين سرزمينهاى صحرايى و دشتهاى آبيارى شده است . درحالىكه هزاران محوطهء باستانى از دوران پيش از تاريخ تا دوران اسلامى در پهنهاى حدود 20 درصد مساحت اين كشور و در طول زمينهاى مرطوب و آبيارىشده پراكنده شدهاند ، در وسيعترين قسمتهاى آن به خصوص در بيابان قرهقوم تعداد اندكى محوطههاى باستانى كوچك و كماهميت ، كه احتمالا محل اسكان چادرنشينان و كوچنشينان بوده ، ديده مىشود . تنها موارد استثنايى ديده شده در اين بيابان بزرگ ، وجود چاپارخانهها و كاروانسراهاى دوران تاريخى از دوران هخامنشى به بعد است كه به صورت پراكندهاى در طول راههاى كاروانى باستانى