سليمان گفت : من كه گفتم خداوند به آنها علم ندارد از اين رو بود كه آنها نهايتى ندارند و خود خداوند آنها را به جاودانگى و خلود وصف و تعريف فرموده است و لذا ما نخواستيم پايانى براى آنها قرار دهيم .
امام فرمود : علم خداوند به آنها باعث نمىشود آنها متناهى باشند ، زيرا چه بسا خداوند به آنها علم دارد سپس بر آنها مىافزايد و افزودهها را از آنها قطع مىنمايد ، و خداوند نيز خود چنين فرموده است : « هر گاه پوست تنشان پخته شود و بسوزد آنان را پوستهاى ديگرى جايگزين سازيم تا عذاب را بچشند ) ، و نيز در مورد بهشتيان فرموده : ( عطايى بىپايان ) ، و نيز : ( و ميوههاى فراوان ، بريده نشوند بدون اينكه كسى از خوردن آنها منع گردد ) . پس خداوند عزّ و جلّ اين زيادىها را مىداند و آن را از آنان دريغ نمىنمايد ، آيا آنچه اهل بهشت مىخورند و مىآشامند خداوند چيزى جايگزين آن نمىكند ؟
گفت : چرا .
امام فرمود : آيا اكنون كه به جاى آن خوردنىها و نوشيدنىها كه مصرف شده ، چيز جديدى جايگزين فرموده ، آيا عطاء خود را قطع كرده است ؟
سليمان گفت : نه .
امام فرمود : پس اينگونه است هر آنچه در بهشت باشد و مصرف شود و چيز ديگرى را جاى آن قرار دهد ، اين جايگزينشدهها از بهشتيان منقطع نشده و نخواهد شد .
سليمان گفت : آرى ، اضافات را از آنها دريغ مىكند و چيز اضافى به آنان نمىدهد .
امام فرمود : در اين صورت آنچه در بهشت و جهنّم است از بين خواهد رفت و تمام خواهد شد ، و اين مطلب اى سليمان بر خلاف كتاب خدا و ضدّ خلود و جاودانگى است ، زيرا خداوند مىفرمايد :
پرسشهاى مردم و پاسخهاى امام رضا ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 91
مساهمون: احمد قاضى زاهدى گلپايگانى
ص٩١