« براى ايشان آنچه خواهند در آن ( بهشت ) موجود است و نزد ما نيز اضافى و زيادى هست ) ، و نيز فرموده : « عطائى بىپايان » ، و : « ايشان از آنجا ( بهشت ) بيرون رانده نمىشوند ) و : « براى هميشه در آن مكان جاودانه هستند ) ، و نيز : « و ميوههاى فراوان ، بريده نشوند بدون اينكه كسى از خوردن آنها منع گردد ) ، سليمان جوابى نداشت بدهد .
سپس امام فرمود : اى سليمان ، بگو آيا اراده فعل است يا غير فعل ؟
گفت : آرى فعل است .
فرمود : پس حادث است زيرا افعال محدّث ( پديده ) مىباشند .
گفت : فعل نيست .
امام فرمود : پس چيز ديگرى از ازل با خدا بوده است .
سليمان گفت : اراده همان انشاء و ايجاد است .
امام فرمود : اى سليمان ، اين سخن ، همان چيزى است كه بر ضرار و هم مسلكان او عيب گرفتهايد كه مىگويند : آنچه خداوند در آسمان و زمين ، يا دريا و خشكى خلق كرده ، از سگ و خوك و ميمون و انسان و چهارپا و غيره ، جمله ارادهء خدا هستند و ارادهء خدا زنده مىشود و مىميرد ، راه مىرود ، مىخورد و مىآشامد ، ازدواج مىكند و توليد مثل مىنمايد ، ظلم مىكند و كارهاى زشت مرتكب مىشود ، كافر مىشود و مشرك مىگردد ، و از آنها برائت مىجويد و دشمنى مىكند و اين حدّ آن است .
سليمان گفت : اراده مثل سمع و بصر و علم است .
امام فرمود : دوباره به حرف نخست خود بازگشتى ! بگو بدانم آيا سمع و بصر و علم ، مصنوعند ؟
سليمان گفت : نه .
پرسشهاى مردم و پاسخهاى امام رضا ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 93
مساهمون: احمد قاضى زاهدى گلپايگانى
ص٩٣