چرا خطبه جمعه قبل از نماز و خطبه عيد بعد از نماز است ؟
اگر كسى بگويد : چرا خطبه را در روز جمعه قبل از نماز ، و در دو عيد ( فطر و قربان ) بعد از نماز قرار گرفته است ؟
پاسخ آن است كه : جمعه امر دائم و مكرّر است در هر ماه و در سال بسيار خواهد بود ، و چون زياد است ، اگر بعد از نماز انجام مىشد مردم از آن گريزان مىشدند و نماز را كه بجا مىآوردند ، براى خطبه نمىنشستند و همه يا بيشترشان از محلّ خارج مىشدند و متفرّق مىگشتند ، از اين جهت پيش از نماز مقرّر شده تا پراكنده نشوند و از محل خارج نگردند .
و امّا دو عيد فطر و قربان در عرض سال دو بار بيش نيست ، و آن عظمتش از نماز جمعه بيشتر است و كثرت جمعيّت در آن افزون از نماز جمعه است ، زيرا مردم بدان راغب ترند ، و اگر كسانى هم از شنيدن خطبه صرف نظر كنند و بروند بيشتر مردم باقى مىمانند ، و آن زياد و مكرّر در هر ماه نيست تا اينكه ملال آور باشد و خسته شوند و آن را بىاهميّت دانند و اعتنا نكنند .
چراوجوب نماز جمعه تا حداكثر دو فرسخ تا محل نماز است ؟
اگر كسى بگويد : چرا نماز جمعه بر كسانى كه در مسافت دو فرسخى تا محلّ اقامهء آن هستند واجب شده نه بيشتر ؟
پاسخ آن است : مسافتى كه در آن نماز را بايد شكسته بجا آورد ، هشت فرسخ است يا چهار فرسخ رفتن و چهار فرسخ بازگشتن كه هشت فرسخ خواهد شد ، و نماز جمعه واجب شده است بر كسى كه دو فرسخ دور است ، آمدن و رفتنش چهار فرسخ مىشود ، و به حدّ مسافتى كه در آن نماز شكسته مىشود نمىرسد و نيمِ راهِ مسافر است .