چرا عده طلاق و وفات دوگونه است ؟
ابىهيثم مىگويد : از امام رضا عليه السلام پرسيدم : چگونه عدّه طلاق ، سه حيض يا سه ماه قرار داده شده و عدّه وفات چهار ماه و ده روز ؟
حضرت فرمودند : امّا اين كه عدّه طلاق سه حيض يا سه ماه قرار داده شده به خاطر آن است كه به اين وسيله رحم زن از نطفه پاك مىشود .
و امّا اين كه عدّه زنى كه شوهرش وفات كرده چهار ماه و ده روز است ، جهتش آن است كه خداوند متعال به نفع زنان شرطى نموده كه در آن شرط و در شرطى كه بر عليه آنها فرموده تقصير نكرده ، بلكه در شرط بر آنها همچون شرط به نفعشان ، جانب مصلحت را رعايت نموده است .
امّا شرطى كه به نفع آنها است : خداوند متعال در مورد ايلاء به نفع زنان چهار ماه را تعيين نموده ، زيرا مىداند كه نهايت صبر ايشان تا اين مدّت است .
خداوند عزّ و جل در قرآن مىفرمايد : « و آنان كه با زنان خود ايلاء مىكنند - قسم بر ترك نزديكى با زن مىخورند - چهار ماه انتظار بكشند . . . » . پس در ايلاء خداوندمتعال مرد را مجاز قرار نداده بيشتر از چهار ماه ترك مباشرت با همسر كند ، زيرا مىداند كه اين مدّت نهايت صبر زنان بوده كه مىتوانند خود را از مردان بازدارند .
و امّا شرطى كه عليه آنها است : خداوند متعال در قرآن مىفرمايد : ( عدّه زنانى كه شوهرشان فوت كرده چهار ماه و ده روز است ) ، يعنى هر گاه زنى شوهرش فوت نمود ، خداوند بر او واجب كرده به مقدارى كه در زمان حيات شوهرش در صورت ايلاء صبر مىكرد ( چهار ماه ) ، حال نيز صبر كند چون خدا مىداند نهايت صبر زن بر ترك مباشرت چهار ماه است از اين رو حقتعالى اين مدّت را بر او و عليه او شرط كرده است .