امّا مطلب نخست آن : اگر خداوند مخلوقات را به خاطر نياز به ايشان خلق كرده بود ، ممكن بود كه بگوييم به سمت مخلوقاتش تغيير مكان مىدهد چون نياز به آنان دارد ، ولى او چيزى را از روى نياز خلق نكرده است و هميشه ثابت بوده است نه در چيزى و نه بر روى چيز ، إلّا اينكه مخلوقات يك ديگر را نگاه مىدارند و برخى در برخى ديگر داخل شده و برخى از برخى ديگر خارج مىشوند ، و خداوند متعال با قدرت خود تمام اينها را نگاه مىدارد ، و نه در چيزى داخل مىشود ، و نه از چيزى خارج مىگردد ، و نه نگاهدارى آنان او را خسته و ناتوان مىسازد ، و نه از نگاهدارى آنان عاجز است ، و هيچ يك از مخلوقات چگونگى اين امر را نمىداند ، مگر خود خداوند و آن كسانى كه خود ، آنها را بر اين امر مطّلع ساخته باشد ، كه عبارتند از : پيامبران الهى و خواصّ و آشنايان به اسرار او ، حافظان و نگاهبانان شريعت او ، فرمان او در يك چشم بر هم زدن بلكه زودتر به اجرا در مىآيد ، هر آنچه را اراده فرمايد ، فقط به او مىگويد : موجود شو ، و آن شيء نيز به خواست و ارادهء الهى موجود مىشود ، و هيچ چيز از مخلوقاتش از چيز ديگرى به او نزديكتر نيست ، و هيچ چيز نيز از چيز ديگر از او دور تر نيست ، آيا فهميدى عمران ؟ !
گفت : بله سرورم ، فهميدم ، و گواهى مىدهم كه خداوندتعالى همان گونه است كه توضيح دادى و به يكتايى وصفش نمودى ، و گواهى مىدهم كه محمّد بندهء اوست كه به نور هدايت و دين حقّ مبعوث شده است ، آنگاه رو به قبله ، به سجده افتاده اسلام آورد .
حسن بن محمّد نوفلىّ گويد : وقتى ساير متكلّمين ، عمران صابى را چنين ديدند با آنكه سرسخت بود و تا به حال كسى در بحث بر او غلبه نكرده بود هيچ كس به حضرت رضا عليه السلام نزديك نشد ، و ديگر از حضرت سؤالى نكردند ،
پرسشهاى مردم و پاسخهاى امام رضا ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 211
مساهمون: احمد قاضى زاهدى گلپايگانى
ص٢١١