فَقالَ : إِنَّ مَنْ سَجَدَ بِأَمْرِ اللَّهِ فَقَدْ سَجَدَ لِلَّهِ فَكانَ سُجُودُهُ لِلَّهِ ، إِذْ كانَ عَنْ أَمْرِ اللَّهِ .
ثُمَّ قالَ - عليه السّلام - : فَأمَّا إِبْليسُ فَعَبْدٌ خَلَقَهُ لَيَعْبُدَهُ وَيُوَحِّدَهُ ، وَقَدْ عَلِمَ حينَ خَلْقِهِ ما هُوَ وَإِلى ما يَصيرُ ؟ فَلَمْ يَزَلْ يَعْبُدُهُ مَعَ مَلائِكَتِهِ حَتَّى امْتَحَنَهُ بِسُجودِ آدَمَ ، فَامْتَنَعَ مِنْ ذلِكَ حَسَداً وَشَقاوَةً غَلَبَتْ عَلَيْهِ .
فَلَعَنَهُ عِنْدَ ذلِكَ وَأَخْرَجَهُ عَنْ صُفُوفِ الْمَلائِكَةِ ، وَأَنْزَلَهُ إِلى الْأَرْضِ مَدْحُوراً ، فَصارَ عَدُوَّ آدَمَ وَوُلْدِه بِذلِكَ السَّبَبِ ، وَما لَهُ مِنَ السَّلْطَنَةِ عَلى وُلْدِه إِلَّا الْوَسْوَسَةُ وَالدُّعاء إِلى غَيْرِ السَّبيلِ ، وَقَدْ أَقَرَّ مَعَ مَعْصيَتِهِ لِرَبِّهِ بِرُبُوبِيَّتِهِ . « 1 »
آيا سجده كردن بر غير خدا جايز است ؟
در پاسخ سؤال زنديق از امام صادق - عليه السّلام - كه پرسيد : آيا سجده براى غير خدا جايز است ؟
امام - عليه السّلام - فرمودند : خير .
زنديق گفت : پس چطور خدا به ملائكه دستور داد براى آدم سجده كنند ؟
حضرت فرمودند : كسى كه به امر خدا سجده كند ، ( در واقع ) براى خدا سجده كرده است ، بنابر اين سجود به امر خدا سجود براى خداست .
سپس حضرت فرمودند : امّا ابليس بندهاى است كه خدا او را آفريد تا او را عبادت كند ، و موحّد باشد و هنگامى كه او را آفريد مىدانست كه چيست ، و كارش به كجا مىكشد ، و او با فرشتهگان خدا را عبادت مىكرد تا اينكه خدا او را بوسيلهء سجود براى آدم آزمايش كرد ، ولى از روى حسد و شقاوت و بد بختى كه بر او غالب شد امتناع ورزيد .
و لذا خدا او را لعنت كرد ، ( و از درگاه رحمت خود دور ساخت ) و او را از
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار : ج 11 ص 12 .