وَأَكْثَرُهُمْ صَلاةً وَصَوْماً وَحَجَّاً وَزَكاةً وَجِهاداً وَإِنْفاقاً .
وَلَوْ لَمْ يَكُنْ سَوابِقُ يَفْضِلُ بِها الْمُؤْمِنُونَ بَعْضَهُمْ بَعْضاً عِنْدَ اللَّهِ لَكانَ الْآخِرُونَ بِكَثْرَةِ الْعَمَلِ مُقَدَّمينَ عَلَى الْأَوَّلينَ ، وَلكِنْ أَبَى اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ أَنْ يُدْرِكَ آخِرُ دَرَجاتِ الْإِيمانِ أَوَّلَها ، وَيُقَدَّمُ فيها مَنْ أَخَّرَ اللَّهُ ، أَوْ يُؤخِّر فيها مَنْ قَدَّمَ اللَّهُ . « 1 »
آيا ايمان درجات و مراتب دارد ؟
ابو عمرو زبيرى گويد : به امام صادق - عليه السلام - گفتم : آيا ايمان درجات و مراتب دارد كه به وسيلهء آن مؤمنين در نزد خداوند داراى مقامات مختلف هستند ؟
حضرت فرمود : بله .
گفتم : خداى رحمتت كند آن را برايم بيان بفرما تا بفهمم .
حضرت فرمود : خداوند ميان مؤمنين مسابقه قرار داده است همانطور كه بين اسبها مسابقه قرار مىدهند ، سپس به آنان بر اساس مسابقه درجه داده است ( يعنى به هر كه بهتر به سوى او مىدوند يا مىرسند درجه و منزلت داده است ) ، و به هر شخص به اندازهء پيشى گرفتن منزلت و درجه مىدهد ، نه از حق او كم مىكند ، و نه اينكه عقب افتادهاى را بر كسى كه جلو افتاده مقدم مىدارد ، و نه مفضولى را بر فاضل مقدم دارد ، و براساس همين مطلب كسانى كه در ابتداى امت اسلام بودند با كسانى كه در آخر امت اسلام هستند تفاضل پيدا مىكنند .
و اگر براى كسانى كه در ايمان پيشى گرفتهاند فضليتى بر كسى كه عقب افتاده است ، نباشد در اين صورت كسانى كه در اين امت در آخر هستند با كسانى كه در اوّل هستند يكسان خواهند بود .
آرى ؛ اگر چنين فضيلتى بر كسى كه در ايمان پيشى گرفته است بر كسى كه
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار : ج 71 ص 28 ح 6 .