آنگاه فرمود : و فارس پس از پيروزى بر روم ، به زودى در عرض چند سالى مغلوب خواهند شد .
مىفرمايد : « همهء كارها از آنِ خدا است ، چه قبل از » آن كه امر كند « و چه بعد از » آن كه به آنچه خواهد ، حكم نمايد .
مىفرمايد : « و در آن روز ، مؤمنان ( به خاطر پيروزى ديگرى ) خوشحال خواهند شد به سبب يارى خدا ؛ و او هركه را بخواهد يارى مىكند » .
عرض كردم : آيا مگر نه اين است كه خدا مىفرمايد : « در عرض چند سال » و در حالى كه سالهاى زيادى بر مسلمانان به همراه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم گذشته و همچنين در امارت ابابكر ، ولى مؤمنان در خلافت عمر بر فارس پيروز شدند ؟
حضرت فرمود : مگر به تو نگفتم كه اين آيه تأويل و تفسيرى دارد ؟ اى ابو عبيده ! قرآن ناسخ و منسوخى دارد ؟ آيا گفتار خدا را نشنيدهاى كه مىفرمايد :
« همهء كارها از آنِ خدا است چه قبل از آن و چه بعد از آن ( شكست و پيروزى ) » ؟
يعنى مشيّت از آن اوست در اين كه آنچه مقدّم شده به تأخير اندازد و آنچه مؤخّر شده مقدّم نمايد تا روزى كه حكم به فرستادن پيروزى و يارى در آن به مؤمنان حتمى شود ، و اين است فرمايش خدا كه مىفرمايد :
« و در آن روز مؤمنان ، ( به خاطر پيروزى ديگرى ) خوشحال خواهند شد * به سبب يارى خدا ؛ و او هركه را بخواهد يارى مىكند » .
89 / 89 - عن محمّد [ بن مسلم ] قال : سئل أبو جعفر عليه السلام عن ليلة القدر .
فقال : تنزّل فيها الملائكة والكتبة إلى سماء الدنيا فيكتبون ما هو كائن في أمر السنة و ما يصيب العباد فيها .
قال : وأمر موقوف للَّهتعالى فيه المشيئة ، يقدّم منه ما يشاء ويؤخّر ما يشاء ، وهو قوله تعالى :
يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ
« 1 » « 2 » .
محمّد بن مسلم گويد : از امام باقر عليه السلام در مورد « ليلة القدر » سؤال شد ؟
هامش
( 1 ) - الرعد : 39 .
( 2 ) - بحار الأنوار : ج 4 ص 102 ح 14 ، عن أمالي الطوسي .