و اين انتخاب آنها ، در تكوين سرشت اوّليهء آنها و سعادت و شقاوتشان ، نقش دارد :
« كُلًّا نُمِدُّ هؤُلاءِ وَ هَؤُلاءِ مِنْ عَطاءِ رَبِّكَ وَ ما كانَ عَطاءُ رَبِّكَ مَحْظُوراً
. « 1 »
همه را ، اين گروه و آن گروه را از عطاى پروردگارت ، مدد مىرسانيم ؛ و عطاى پروردگارت ، [ از هيچ كس ] ممنوع نيست » .
امّا در هر حال ، توجّه به اين نكته ، لازم است كه سرشت بد ، از انسانهاى ناشايست ، سَلب مسئوليت نمىكند .
عامل خوشخويى
واژهء « خُلق » ، به معناى خوى و رفتار است و چنانچه آن را در عبارت « طيباً لخلقنا » ، به صورت مضموم بخوانيم ، نقش اهل بيت عليهم السلام در اخلاقِ دوستداران ايشان را نشان مىدهد . زائر بر اين باور است كه دوستى با خاندانِ پيامبر صلى الله عليه و آله ، سبب سامان يافتن رفتار وى مىشود . محبّت اهل بيت عليهم السلام ، با رفتار نيكو ، رابطهاى مستقيم دارد و به هر ميزان كه انسان به اهل بيتِ پيامبر خدا صلى الله عليه و آله علاقمند باشد ، اخلاق و رفتارِ وى نيز نيكوتر مىشود ؛ زيرا دوستى ، شباهت مىآورد و هر كه دوستى با كسى را بپذيرد ، علاقه دارد كه خود را به وى ، شبيه كند . شيعيان نيز بايد در اخلاق فردى ، خوشخو ، و در اخلاق اجتماعى نيز وفادار و امانتپيشه ، و در اخلاقِ عبادى ، سرآمدِ مسلمانان باشند . بر پايهء روايتى ، امام صادق عليه السلام ، پيروان خويش را چنين معرّفى مىفرمايد :
شِيعَتُنا أهلُ الوَرَعِ و الإجتِهادِ ، وَ أهلُ الوَفاءِ وَ الأمانَةِ ، و أهلُ الزُّهدِ والعِبادَةِ . أصحابُ إحْدى وخَمسِينَ رَكعَةً فِي اليَومِ واللَّيلَةِ ، القائِمونَ بِاللَّيلِ ، الصَّائِمونَ بِالنَّهارِ ، يُزَكُّونَ أموالَهُم وَ يَحُجُّونَ البَيتَ و يَجتَنِبونَ كُلَّ مُحَرَّمٍ . « 2 »
شيعيان ما ، أهل پارسايى و سختكوشى [ در عبادت ] ، وفادارى و امانتدارى ، و پارسايى و
هامش
( 1 ) . سورهء اسرا ، آيهء 20 .
( 2 ) . صفات الشيعة ، ص 2 ، ح 1 .