آزمون دينداران
در فرهنگ قرآنى ، ادّعاى داشتن ايمان ، پذيرفته نيست ؛ بلكه مؤمنان ، بايد در آزمونهاى الهى ، ايمان خويش را ثابت كنند :
« أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ .
« 1 »
آيا مردم پنداشتهاند كه تا گفتند : « ايمان آورديم » ، رها مىشوند و مورد آزمايش ، قرار نمىگيرند ؟ » .
همهء بندگان خدا ، آزموده مىشوند . روايت شده كه امام على عليه السلام ، در توصيف انبيا و اوليا ، فرموده است :
قَد اختَبَرَهُمُ اللَّهُ بِالمَخْمَصَةِ وَابْتَلَاهُمْ بِالمَجهَدَةِ وَامْتَحَنَهُمْ بِالمَخاوِفِ . « 2 »
خداوند ، آنان را به گرسنگى آزمود و به انواع سختى ، گرفتارشان ساخت و به بيم و هراسها ، امتحانشان نمود .
در حديثى آمده كه وقتى آيهء
« أَ حَسِبَ النَّاسُ . . . »
نازل شد ، پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله ، نبرد امام على عليه السلام با ناكِثين ، قاسِطين و مارِقين را از مصاديق آزمونهاى الهى دانست . « 3 » همچنين ، وقتى امام على عليه السلام از پيامبر صلى الله عليه و آله در بارهء آزمايش مورد اشاره در اين آيه پرسيد ، ايشان فرمود :
يا على ! إنَّ امَّتِي سَيُفْتَنُونَ مِن بَعْدِى . « 4 »
اى على ! امّت من ، پس از من ، به زودى دچار فتنه مىگردند .
سپس ، پيامبر صلى الله عليه و آله برخى آزمونهاى فرا روى مؤمنان را برشمرد و فرمود :
اى على ! به زودى مسلمانان ، با اموال خود ، آزموده مىشوند و به خاطر دينشان ، بر خدا منّت مىنهند و آرزوى رحمت او را مىكنند و خود را از خشم او ، در امان مىدانند و با
هامش
( 1 ) . سورهء عنكبوت ، آيهء 2 .
( 2 ) . نهجالبلاغة ، خطبهء 192 .
( 3 ) . تنبيه الغافلين ، ص 74 .
( 4 ) . نهجالبلاغة ، خطبهء 156 .