( 53 ) : وَ رَضِيَكُمْ خُلَفاءَ فى أَرْضِهِ وَ حُجَجاً عَلى بَريَّتِهِ .
و شما را پسنديد : براى جانشينى در زمينش و حجّت بر آفريدگانش . . .
توضيح واژهها
رَضِىَ : راضى شد ، خشنود شد ، پسنديد . « 1 »
خُلَفاء : جمع « خليفه » ، به معناى جانشين ؛ كسى كه بعد از كس ديگرى بيايد ؛ قائممقام . « 2 »
أرْض : زمين ، سرزمين . « 3 »
بَريَّة : مخلوقات ، خلق ، آفريدگان . « 4 »
شرح
خليفه ، عبارت است از كسى كه جاى ديگرى قرار مىگيرد و وظايف او را به طور مطلق يا در موارد خاص ، انجام مىدهد . بنا بر اين ، خليفه بايد از توانايى و آگاهى لازم براى انجام دادن كار مُستخلف ، برخوردار باشد . خداوند ، انسان را آفريده تا جانشين او در زمين باشد :
« إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً .
« 5 »
همانا من در زمين ، جانشينى قرار خواهم داد » .
و در پاسخ فرشتگانى كه دليل اين انتخاب را جويا شدند ، فرمود :
هامش
( 1 ) . « الراء والضاد والحرف المعتل أصل واحد يدلّ على خلاف السخط » ( معجم مقاييس اللّغة ، ج 2 ، ص 402 ) . « و رضا اللَّه عن العبد هو أن يراه مؤتمراً لأمره و منتهياً عن نهيه » ( مفردات ألفاظ القرآن ، ص 356 ) .
( 2 ) . « الخاء و اللام و الفاء : أن يجىء شىء بعد شىءٍ يقوم مقامه » ( معجم مقاييس اللّغة ، ج 2 ، ص 210 ) .
( 3 ) . « الأرض : الّتى عليها الناس » ( لسان العرب ، ج 7 ، ص 111 ) .
( 4 ) . « البرية : الخلق » ( لسان العرب ، ج 14 ، ص 71 ) .
( 5 ) . سورهء بقره ، آيهء 30 .