مفهوم ، امامان عليهم السلام را اهل ذكر ، معرّفى مىكند :
لِلذِّكرِ مَعنَيانِ : القُرآنُ وَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه و آله ، وَ نَحنُ أهلُ الذِّكرِ بكِلا مَعنَيَيهِ ، أمَّا مَعناهُ القُرآنُ فَقَولُهُ تَعالى :
« وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ »
« 1 »
وَ قَولُهُ تَعالى :
« وَ إِنَّهُ لَذِكْرٌ لَكَ وَ لِقَوْمِكَ وَ سَوْفَ تُسْئَلُونَ »
« 2 »
وَ أمَّا مَعناهُ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه و آله فَالآيَةُ فِى سُورَةِ الطَّلاقِ :
« فَاتَّقُوا اللَّهَ يا أُولِي الْأَلْبابِ الَّذِينَ آمَنُوا قَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَيْكُمْ ذِكْراً رَسُولًا يَتْلُوا عَلَيْكُمْ آياتِ اللَّهِ مُبَيِّناتٍ لِيُخْرِجَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ »
« 3 »
.
« 4 »
ذكر ، دو معنا دارد : قرآن و محمّد صلى الله عليه و آله ، و به هر دو مفهوم ، ما اهل ذكر هستيم . امّا ذكر به معناى قرآن : خداوند مىفرمايد : « قرآن را بر تو نازل كرديم تا آنچه را براى مردم نازل شده است ، برايشان بيان كنى » و اين سخن پروردگار كه : « و قرآن ، سبب بلند آوازه گشتن تو و قوم توست ؛ و زودا كه بازخواست شويد ! » .
و امّا ذكر به معناى محمّد صلى الله عليه و آله : در سورهء طلاق ، آمده است : « پس اى خردمندانى كه ايمان آوردهايد ! از خدا بترسيد . خداوند ، قرآن را بر شما نازل فرموده است و پيامبرى را كه آيات روشن خدا را برايتان مىخواند تا كسانى را كه ايمان آوردهاند و كارهاى شايسته كردهاند ، از تاريكىها به روشنايى در آورد » .
سخن آخر ، آن كه ويژگى « اهل ذكر » بودن ، يكى از برجستهترين ويژگىهاى امامان عليهم السلام است و بنا بر فرمان عقل و آيات الهى و روايات پيامبر صلى الله عليه و آله و معصومان عليهم السلام ، براى آشنايى با دين اسلام بايد به اهل بيت عليهم السلام مراجعه كرد و حقيقت اصول و فروع دين ، همان است كه در اختيار ايشان است و هر كه راهى جز اين گزيند ، به حقيقت دين ، دست نيازيده است .
هامش
( 1 ) . سورهء نحل ، آيهء 44 .
( 2 ) . سورهء زخرف ، آيهء 44 .
( 3 ) . سورهء طلاق ، آيهء 10 - 11 .
( 4 ) . ينابيع المودّة ، ج 1 ، ص 357 ، ح 14 .